izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Eləmək – "Etmək" felinin üslubi bir variantı olaraq qəbul edilməklə yanaşı, Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələrinin nümunələrindən biridir. Sadəcə "etmək"in sinonimi deyil, bəzən mənasına daha çox duyğu və rəng qataraq daha incə bir ifadə imkanı verir. "Etmək" daha ümumi bir işarəni verərkən, "eləmək" işlədildiyi kontekstdən asılı olaraq həmin işin necə, hansı üsulla və nəticədə icra olunduğunu da vurğulaya bilir.

Misal olaraq, "məclisi alud elər" ifadəsində "alud elər" sadəcə "məclisi alud edər" deməkdən fərqli olaraq, məclisi necə təsirləndirdiyini, ona necə təsir etdiyini və həmin təsirin intensivliyini daha yaxşı ifadə edir. Bu, "eləmək" felinin daha emosional və təsviri bir tərzdə işlədilməsinə misaldır. "Zülflərinin hər burması" ifadəsində isə "eləmək"in səlisliyi və şeirdiliyi ön plana keçir.

Ədəbiyyatımızda "eləmək" felinin çevikliyi və ifadə imkanlarının genişliyi sayəsində müxtəlif kontekstlərdə istifadə olunduğuna rast gəlinir. Həm gündəlik danışığımızda, həm də ədəbi əsərlərdə bu felin yaratdığı ifadə gücü özünü göstərir. Onun "etmək"dən fərqi bəzən incə olsa da, məhz bu incəlik Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarını zənginləşdirir və nitqə daha sürətli, daha canlı və daha təsirli bir tərzi bəxş edir. "Heyran, bu şükri nə qədər ömrün var" misalında isə felin həm məna, həm də uyğunluq baxımından mükəmməl istifadəsinə şahid ola bilərik.

Beləliklə, "eləmək" sözü sadə bir sinonim deyil, Azərbaycan dilinin ifadə vasitələrinin zənginliyini və onun dərinliyini göstərən bir nümunədir. Onun istifadəsindəki incəliklər dilə səlislik, təsirlilik və emosionallıq qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz