Eksterritorialllıq, beynəlxalq hüquqda bir dövlətin ərazisində yerləşən, lakin həmin dövlətin yurisdiksiyasına tabe olmayan ərazilər və ya şəxslərə aid olan bir prinsipdir. Sadəcə toxunulmazlıq hüququ ilə məhdudlaşmayan bu anlayış, daha geniş bir kontekstdə müəyyən şəxslərin və ya ərazilərin yerli qanunvericiliyin tətbiqindən azad olmasını ifadə edir.
Əsasən diplomatik nümayəndəliklər və onların əməkdaşları eksterritorialllığın ən aydın nümunəsini təşkil edirlər. Viyana Konvensiyasında da əksini tapan bu prinsip, diplomatik missiyaların və onların əməkdaşlarının ev ölkələrinin qanunlarına tabe olmasını, yerli qanunların tətbiqindən isə istisna olunmasını nəzərdə tutur. Bu, diplomatik əlaqələrin səmərəliliyini təmin etmək və diplomatik missiyaların fəaliyyətinin maneəsiz davam etdirilməsi məqsədi daşıyır.
Ancaq eksterritorialllıq yalnız diplomatik nümayəndəliklərlə məhdudlaşmır. Bəzi beynəlxalq təşkilatların qərargahlarının, xarici dövlətlərə məxsus hərbi bazaların və ya müəyyən gəmilərin (hərbi gəmilər və ya diplomatik gəmilər kimi) də eksterritorialllıq hüququ ola bilər. Bu halda da, bu ərazilər və ya obyektlər yerli qanunvericiliyin tətbiqindən müəyyən dərəcədə azaddırlar.
Eksterritorialllığın hüquqi əsası, dövlətlərin suverenliyi və beynəlxalq hüququn normativ prinsipləri üzərində qurulmuşdur. Bu prinsip, dövlətlər arasındakı münasibətlərin sabitliyini və diplomatik əlaqələrin səmərəliliyini təmin etmək üçün vacib rol oynayır. Lakin eksterritorialllıq mütləq deyildir və beynəlxalq hüququn digər prinsipləri ilə, xüsusilə insan hüquqları ilə tarazlaşdırılmalıdır. Məsələn, eksterritorialllıq hüququndan sui-istifadə hallarında, beynəlxalq hüquq mexanizmləri tətbiq edilə bilər.