Ekstaz (yun. ἔκστασις – "həyacan", "sərxoşluq", "səyahət") – sözün etimologiyası özü-özlüyündə onun dərin mənasını açıqlayır. Sadəcə "ovqatın yüksək səviyyəsi" və ya "heyrət" kimi tərif etmək onun zənginliyini əks etdirmir. Ekstaz, adi bir xoş duyğudan qat-qat daha güclü, insanı tamamilə bürüyən, hətta özünü itirməyə səbəb ola bilən bir vəziyyətdir. Bu, həm fiziki, həm də mənəvi təcrübənin yüksək nöqtəsinə çatmaqdır, gerçəklikdən ayrılma, hətta zaman və məkanın sərhədlərinin bulanması hissidir.
Ekstaz, din, musiqi, incəsənət, sevgi və ya digər güclü təcrübələr zamanı yaşana bilər. Bu, bir anlıq parıltı və ya daha davamlı bir vəziyyət ola bilər. Misal üçün, mistik bir təcrübə zamanı ilahi ilə birləşmə hissi, bədii yaradıcılıq zamanı ilhamın gəlişi, ya da dərin sevgidə itirilmə hissi ekstazın təzahürüdür. Bu hallarda insan özünü adi həyatın qayğılarından azad hiss edir, mənəvi və ya estetik zövqün ən yüksək nöqtəsini yaşayır. Hətta həddindən artıq fiziki yorğunluqdan sonra gələn rahatlama da, öz növündə bir ekstaz olaraq qəbul edilə bilər.
Lakin, ekstaz həmişə müsbət emosiyalarla əlaqələndirilməməlidir. Bəzi hallarda, həddindən artıq həyəcan və ya qorxu da ekstaz vəziyyətinə səbəb ola bilər. Bu halda, insan özünü idarə etmə qabiliyyətini itirə bilər və hətta təhlükəli hərəkətlər edə bilər. Beləliklə, ekstazı sadəcə pozitiv bir hadisə kimi təsvir etmək yanlış olardı; bu, daha çox insan təcrübəsinin çox güclü bir ifadəsidir, həm xoşbəxtlik, həm də dəhşət hisslərini ehtiva edə bilər.