Ekskursiyaçı sözü, Azərbaycan dilində ekskursiya iştirakçısı mənasını verir. Lakin bu tərif kifayət qədər qısa və məhduddur. Daha geniş izah vermək üçün deyək ki, ekskursiyaçı, təhsil, elm, turizm və ya digər məqsədlər üçün təşkil olunmuş ekskursiyada iştirak edən şəxsdir. Bu, sadəcə bir qrupun üzvü olmaqdan daha çox şey deməkdir.
Ekskursiyaçılar, müxtəlif sahələrdən olan insanlar ola bilərlər: məktəblilər, tələbələr, alimlər, həvəskar təbiətşünaslar, turistlər və s. Onları bir araya gətirən əsas amil, yeni yerləri, obyektləri və hadisələri öyrənmək, müşahidə etmək və təcrübə etmək istəyidir. Bu istək, bilik əldə etmək, dünyagörüşünü genişləndirmək, əylənmək və ya sadəcə olaraq yeni bir şeylə tanış olmaq kimi müxtəlif motivlərlə əlaqəli ola bilər.
Ekskursiyaçının rolu, sadəcə olaraq qrupda iştirak etməkdən ibarət deyil. O, diqqətli müşahidəçi, fəal dinləyici və sual verən olmalıdır. Ekskursiya zamanı əldə olunan biliklərin daha yaxşı mənimsənilməsi üçün aktiv iştirak etmək, qrupla birlikdə işləmək və ekskursiya rəhbəri ilə əməkdaşlıq etmək vacibdir. Beləliklə, ekskursiyaçı yalnız passiv müşahidəçi deyil, həm də aktiv iştirakçı və biliyin yaradıcı həlqəsidir.
Maraqlı bir məqam odur ki, "ekskursiyaçı" termini, təkcə fiziki ekskursiyalarda deyil, virtual turlar və online təhsil proqramlarında da tətbiq oluna bilər. Texnologiyanın inkişafı ilə birlikdə ekskursiyaçılar üçün yeni imkanlar yaranır və bu anlayışın mənası getdikcə daha genişlənir.