izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Eklektizm (yun. ἐκλεκτικός - seçici deməkdir) fəlsəfi, bədii və ya elmi bir yanaşmadır ki, bu yanaşmada müxtəlif, hətta bir-birinə zidd olan prinsiplər, üslublar və ya nəzəriyyələr seçici və tənqidi yanaşma olmadan, sistemli bir əlaqə qurulmadan sadəcə bir araya gətirilir.

Eklektizm, bir çox mənbədən fikirlərin və ünsürlərin "qırıntı" kimi toplanması və heç bir ümumi ideya və ya prinsiplə birləşdirilməməsi kimi də təsəvvür oluna bilər. Bu, bir növ "qarışıq", "kaleydoskopik" yanaşmadır, burada əsas məqsəd harmoniya və uyğunluq deyil, müxtəlif elementlərin sadəcə mövcudluğu olur.

Eklektizmin tənqid olunmasının əsas səbəbi, bir-birini təkzib edən və ya ziddiyyət təşkil edən elementlərin sistemsiz birləşdirilməsinin nəticədə zəif, qeyri-dəqiq və hətta anlamsız bir nəticəyə gətirib çıxarmasıdır. Əslində, eklektizm, əsaslı bir nəzəriyyənin olmaması və ya zəif tədqiqatın əlaməti kimi qəbul edilir.

Ancaq eklektizmi tamamilə mənfi hadisə kimi qəbul etmək də düzgün deyil. Bəzi hallarda, eklektik yanaşma yeni, orijinal və yaradıcı nəticələrə gətirib çıxara bilər. Əgər seçilmiş elementlər diqqətlə seçilirsə və aralarında mənalı əlaqə qurulursa, eklektizm sənətdə, memarlıqda və hətta elmdə yenilikçi və maraqlı işlərin yaradılmasına kömək edə bilər. Bu halda, eklektizm daha çox "sintetik" bir yanaşmaya bənzəyir ki, burada müxtəlif ünsürlər orijinal bir bütöv yaradmaq üçün məharətlə birləşdirilir.

Yekun olaraq, eklektizm məqsədsiz və düşüncəsiz bir yanaşma kimi deyil, daha çox müxtəlif mənbələrdən fikir və ünsürlərin istifadəsini əhatə edən bir yanaşma kimi dərk edilməlidir. Onun müsbət və ya mənfi nəticələri isə seçilmiş elementlərin keyfiyyəti və onların birləşdirilməsinin yaradıcılığı və məharəti ilə müəyyən olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz