izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Düzlənmək sözü, Azərbaycan dilində geniş mənalı bir feldir və əsasən bir səthin və ya vəziyyətin düz, hamar və bərabər hala gəlməsi prosesini ifadə edir. Bu proses ya xarici bir təsir nəticəsində (məsələn, təmir, düzəliş) baş verə bilər, ya da öz-özünə, təbii bir proses kimi gerçəkləşə bilər.

Sözün birinci mənası, məchul mənada istifadəsini əks etdirir. Bu halda, düzəlmə prosesi passivdir, yəni bir obyektə xarici bir qüvvə tərəfindən təsir göstərilir və o, nəticədə düzəlir. Məsələn, "Çala-çuxurlar düzləndi" cümləsində yolun çala-çuxurları, yəqin ki, təmir işləri nəticəsində düzəldilmişdir. Bu prosesdə çala-çuxurların özlərinin fəal rolu yoxdur, onlar xarici təsirlərə məruz qalaraq düzəlmişlər.

İkinci mənası isə, təsirsiz fel kimi istifadəni əks etdirir. Bu halda, obyekt öz-özünə düzəlir və ya təbii bir proses nəticəsində düz hala gəlir. Məsələn, bir mayenin qaynama prosesi zamanı səthi hamarlaşa bilər və bu hal "səth düzləndi" kimi ifadə edilə bilər. Başqa bir nümunə olaraq, üzərindəki qırışlar yox olan bir parça materialın "düzləndiyi" deyilə bilər. Bu, xarici bir müdaxilə olmadan baş verən bir özünü-tənzimləmə prosesidir.

Ümumiyyətlə, "düzlənmək" sözü yalnız fiziki səthlərlə bağlı deyil, həm də məcazi mənada, vəziyyətlərin, münasibətlərin və ya problemlərin həll olunması prosesini də ifadə edə bilər. Məsələn, "münasibətlərimiz düzləndi" ifadəsi iki insan arasındakı konfliktin aradan qaldırılmasını ifadə edir. Bu geniş məna, sözün zəngin leksik potensialını göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz