Düzəngahlıq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində sadəcə "düzəngah yer, düzənlik, düzən" kimi qısa və məhdud şəkildə izah olunsa da, daha geniş və dəqiq bir şəkildə təsvir edilə bilər. Əslində, "düzəngahlıq" daha çox bir ərazinin, mühitin və ya səthin xüsusiyyətlərini ifadə edir.
Bu söz, əsasən, səthinin hamar, düz və maneəsiz olmasını vurğulayır. Yəni, "düzəngahlıq" anlayışı sadəcə "düzənlik"dən daha çox mənaya malikdir; o, ərazinin rahatlıq, səliqəlilik və təhlükəsiz hərəkət üçün əlverişli olmasını da əhatə edir. Məsələn, geniş bir düzənlik "düzəngahlıq" xüsusiyyətinə malik ola bilər, ancaq qayalıq, çalılıq bir ərazi heç vaxt "düzəngahlıq" ilə təsvir edilməz.
"Düzəngahlıq" konsepsiyasına memarlıq, şəhərsalma və hətta landşaft dizaynı kimi sahələrdə də rast gəlmək mümkündür. Məsələn, bir parkın və ya bağın "düzəngahlığı" onun yaxşı planlaşdırılmış, rahat və gözəl görünüşlü olması ilə bağlıdır. Beləliklə, "düzəngahlıq" sözü yalnız fiziki xüsusiyyətləri deyil, həm də estetik və funksional aspektləri əhatə edən daha kompleks bir anlayışı ifadə edir.
Tarixi kontekstə nəzər salsaq, "düzəngahlıq" anlayışı həm də hərbi əməliyyatlar zamanı əlverişli yerlərin seçilməsində əhəmiyyətli rol oynayırdı. Düzgün bir mövqe tutmaq, oradan hərəkət etmək və ya müdafiəni qurmaq üçün ərazinin düzəngahlığı vacib bir amil idi.
Qısacası, "düzəngahlıq" sözünün mənası, sadəcə "düzənlik" deyil, həm ərazinin fiziki xüsusiyyətlərini, həm də onun rahatlığı, təhlükəsizliyi, estetikası və funksionallığını əks etdirən daha geniş və zəngin bir məna kəsb edir.