izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Düz-düzyana (zərf) sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksik ehtiyatında "düz", "doğru", "açıq-açığına", "ikiüzlülük etmədən" mənalarını ifadə edən bir ifadədir. Yəni, hər hansı bir məsələyə, hadisəyə və ya şəxsə qarşı dürüst, səmimi, həqiqəti əks etdirən, gizlətmədən və ya bəzəmədən yanaşmanı bildirir. Bu söz, həm də söhbət tərzinin açıq, aydın və qərəzsiz olduğunu vurğulayır.

Düz-düzyana danışmaq, həqiqəti gizlətmədən, əyrilik etmədən, dolama yolu tutmadan, sözlərin arxasında gizli məna axtarmadan, sadə və anlaşıqlı şəkildə fikirlərini ifadə etmək deməkdir. Bu, etimadın və səmimiyyətin göstəricisidir və ünsiyyətdə şəffaflığı təmin edir. Əks halda isə, dolama və ikiüzlülük, qarşı tərəfdə şübhə və etibarsızlıq yarada bilər.

Etimalogiyasına nəzər salsaq, "düz" sözü birbaşa, açıq, əyriliyi olmayan anlamını verir. "Düzyana" isə, "düz" sözünün təkrarını gücləndirən, mənasını dərinləşdirən bir əlavədir. Bu iki sözün bir araya gəlməsi isə, mənanın daha da gücləndirilməsini və vurğulanmasını təmin edir. Beləliklə, "düz-düzyana" ifadəsi, həqiqətin ifadəsinin həm səmimiyyətlə, həm də qətiyyətlə vurğulanmasını bildirir.

Müasir Azərbaycan ədəbi dilində geniş istifadə olunan bu ifadə, həm gündəlik danışıqda, həm də yazılı ədəbiyyatda yer alır. Sözün işlənmə tezliyi, onun dilin əsas tərkib hissəsi olduğunu və insanların həyatında vacib rol oynadığını göstərir. Çünki dürüstlük və səmimiyyət insan münasibətlərində mühüm rol oynayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz