izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dürtüşmək felinin Azərbaycan dilindəki əsas mənası "dürtülmək" olsa da, bu sadə izah sözün ifadə etdiyi incəlikləri tam əks etdirmir. Çoxluq şəklində istifadə edildiyi zaman, "dürtüşmək" sadəcə bir-birinin ardınca dürtülməkdən daha çox, bir kütlənin, bir qrupun, bir çox fərdin eyni anda və ya qısa müddət ərzində eyni istiqamətdə, oxşar bir təsirin təsiri altında hərəkətə gəlməsini bildirir. Bu, bir növ sürüşmə, itələnmə, qarışıqlıq və ya hətta bir coşqunluq hissi yaradır.

Məsələn, "İnsanlar qapıdan dürtüşərək çıxdılar" cümləsində, "dürtüşmək" sadəcə hər bir insanın ayrıca dürtülməsini deyil, onların qapıdan bir-birlərini itələyərək, təlaşlı bir şəkildə çıxmalarını ifadə edir. Bu, qarışıqlıq, tələsiklik və ya hətta bir növ qarışıqlıq və ya sıxlıq hissi yaradır.

Daha da genişləndirərək deyə bilərik ki, "dürtüşmək" sözü, fiziki dürtülmədən kənara çıxaraq, məcazi mənalarda da istifadə edilə bilər. Məsələn, "Yeni ideyalar onu yeni işlərə dürtüşdürdü" cümləsində, "dürtüşmək" bir təkan, bir ilham, bir hərəkətə gətirən qüvvə kimi təsvir olunur. Bu mənada, söz bir növ "ilhamlanmaq", "həvəslənmək", "təşviq olunmaq" mənalarına da yaxındır.

Beləliklə, "dürtüşmək" sözü sadə bir fiziki hərəkəti deyil, bir qrupun, bir kütlənin eyni istiqamətə doğru qarışıq və ya tələsik hərəkətini, və ya məcazi mənada bir təkan, bir hərəkətverici qüvvəni ifadə edən, çoxcəhətli bir sözdür. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, həmişə bir qarışıqlıq, tələsiklik və ya sürət hissi ehtiva edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz