Dürtmələnmək sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında "dürtməklə vurulmaq" mənasını ifadə edir. Lakin bu izah, sözün bütün məna çalarlarını tam əhatə etmir. Dürtmək hərəkəti sadə bir vurma hərəkətindən daha çox şey ifadə edir; tez, qəfil və adətən dəqiq bir hədəfə yönəlmiş bir təsirdir. Beləliklə, dürtmələnmək, yalnız fiziki təmasdan deyil, həm də birdən-birə, gözlənilmədən baş verən bir təsirin qəfil hissini əks etdirir.
Dürtmələnmək hərəkətinin intensivliyi və nəticəsi, dürtmənin alətinə, qüvvəsinə və dürtüldən yerə görə dəyişir. Məsələn, yumşaq bir dürtmə hiss oluna bilər, amma güclü bir dürtmə ağrıya və ya hətta zədəyə səbəb ola bilər. Bəzən isə dürtmə, diqqəti cəlb etmək, yaxud insanı hərəkətə təhrik etmək məqsədi daşıyır. Bu səbəbdən, dürtmələnmək hərəkəti həm fiziki, həm də məcazi mənalarda başa düşülə bilər.
Məcazi mənada dürtmələnmək, birdən-birə yaranan bir fikir, hiss və ya təəssürata bənzədilə bilər. Məsələn, "Yeni bir ideya məni dürtmələndi" ifadəsində, "dürtmələnmək" fikrin qəfil yaranmasını və insanın diqqətini cəlb etməsini ifadə edir. Bu mənada, dürtmələnmək, bir növ ilham və ya aydınlaşmanın gəlməsi kimi də qəbul edilə bilər.
Yekun olaraq, dürtmələnmək həm fiziki, həm də metaforik olaraq, qəfil, tez və dəqiq bir təsirin nəticəsini ifadə edən çoxcəhətli bir sözdür. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər, lakin əsas mahiyyətini qəfillik və birdən-birəlik təşkil edir.