izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dürənglik sözü köhnə Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənaya malik olub:

1. Fiziki Dürənglik (İki Rənglik): Bu mənada dürənglik, bir şeyin və ya səthin iki fərqli rəngə malik olması deməkdir. Bu, sadəcə iki rəngin bir-birinin yanında yerləşməsindən ibarət ola bilər, və ya rənglərin qarışıq, ləkəli və ya zolaqlı şəkildə birləşməsindən də əmələ gələ bilər. Misal olaraq, iki rəngli bir parça və ya iki rəngli bir daş göstərmək olar. Köhnə dövrlərdə, rənglərin qarışdırılması texnologiyasının daha az inkişaf etdiyi zamanlarda, belə bir iki rəngli görünüş daha çox rast gəlinirdi.

2. Məcazi Dürənglik (İkiüzlülük, Riyakarlıq): Daha maraqlı və əhəmiyyətli olan mənası isə məcazi mənasıdır. Bu mənada dürənglik, bir insanın ikiüzlü, riyakar, görünüşdə bir şey, əslində başqa şey olmasını ifadə edir. Yəni, kəsin sözləri və əməlləri arasında uyğunsuzluq, ikililik vardır. Belə bir insan görünüşdə yaxşı, mehriban, səmimi görünə bilsə də, əslində pis niyyətli, qəddar və ya öz maraqlarını güdən biri ola bilər. Dürəngliyin bu mənası, insan münasibətlərindəki saxtakarlıq və ikiüzlülüyü ifadə edən güclü bir metaforadır.

Sözün mənbəyinin dəqiq izahı olmasa da, "dürəng" sözünün "iki rəng" mənasına malik olması, məcazi mənanın əsasını təşkil edir. Çünki, əsl simanın gizlədilməsi və saxta bir simanın nümayiş etdirilməsi "iki rənglilik" kimi təsəvvür olunub və bu metafora dürənglik sözünün məcazi mənasını formalaşdırıb.

Misal olaraq verilən "Dürənglik bizə nisbət xəta deyil də, nədir?" sualı, qarşı tərəfin ikiüzlülüyünü ifadə edən hərəkətinə qarşı sual-cavabdır və dürəngliyin məcazi mənasına əsaslanır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz