izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Duruxa-duruxa zərfi, hərəkətin ardıcıl olmayaraq, ara-sıra dayanmalarla, ləng-ləng davam etməsini bildirir. Hərəkətin sürətinin yavaş olduğunu və fasilələrlə müşayiət olunduğunu vurğulayır. Yəni, hərəkət tam fasiləsiz deyil, qısa fasilələrlə, dayanmalarla yerinə yetirilir.

Bu zərf, hərəkətin fiziki təbiətinə görə deyil, daha çox hərəkət edənin daxili vəziyyətinə, məsələn, yorğunluğuna, tərəddüdünə və ya digər səbəblərdən qısa müddətə dayanma ehtiyacına işarə edir. "Dayana-dayana" və "dura-dura" ifadələrinin sinonimi olsa da, "duruxa-duruxa" daha çox ritmik olmayan, dağınıq dayanmaları ifadə edir. Dayanmaların müddəti də müxtəlif ola bilər; bəzən qısa, bəzən nisbətən uzun.

Cəlal qabağında kitab duruxa-duruxa oxuyur cümləsində, Cəlalın oxumasının fasiləli, ləng olduğunu, ehtimal ki, yorğunluqdan və ya oxuduğu mətnin tələb etdiyi düşünmədən qaynaqlanan qısa dayanmalarla müşayiət olunduğunu görürük. Bu, sadəcə olaraq oxumağın yavaşlığı deyil, həm də oxuma aktının içərisinə daxil olan qısa müddətli fasilələrin olduğunu vurğulayır. Beləliklə, "duruxa-duruxa" zərfi, hərəkətin təsvirinə dərinlik və əyanilik qatır.

Ümumiyyətlə, "duruxa-duruxa" zərfi Azərbaycan dilinin ifadəlilik imkanlarını genişləndirən, hərəkətin təsvirinə zənginlik əlavə edən təsviri bir vasitədir. Onun "dayana-dayana" və "dura-dura"dan fərqi, daha çox təsadüfi, ritmik olmayan, daxili vəziyyətlə əlaqəli dayanmaları bildirməsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz