Dumanlandırılma sözü "dumanlandırmaq" felindən törəmiş bir isimdir və əsasən bir şeyin, hadisənin və ya vəziyyətin qeyri-müəyyən, bulanıq və anlaşılmaz hala gətirilməsi mənasını verir. Bu, sadəcə fiziki dumanla örtülmək deyil, daha çox məcazi mənada istifadə olunur.
Dumanlandırılma prosesi müxtəlif üsullarla həyata keçirilə bilər. Məsələn, qəsdən informasiyanın gizlədilməsi, əhəmiyyətsiz detalların vurğulanması, dolaylı ifadələrə üstünlük verilməsi, qərəzli və ya yanıltıcı məlumatların yayılması dumanlandırılmaya misal ola bilər. Bu üsullar həqiqətin qaranlıqda qalmasına, aydınlıq və şəffaflığın pozulmasına səbəb olur. Nəticədə, vəziyyət qarışıq, anlaşılmaz və qeyri-müəyyən olur; həqiqət isə gizlənir və ya təhrif olunur.
Dumanlandırılma, siyasi manipulyasiyalarda, məhkəmə proseslərində, reklam kampaniyalarında və hətta gündəlik həyatımızda rast gəlinən bir üsuldur. Məlumatların qəsdən gizlədilməsi, həqiqətin təhrif olunması və ya yarı həqiqətlərin yayılması dumanlandırılma vasitəsilə hədəf auditoriyanı çaşdırmaq və ya manipulyasiya etmək üçün istifadə edilə bilər. Bu səbəbdən, dumanlandırılmanı aşkar etmək və həqiqəti müəyyən etmək bacarığı olduqca vacibdir.
Maraqlı bir tərəfi də odur ki, dumanlandırılma bəzən qəsdən deyil, qeyri-ixtiyari olaraq baş verə bilər. Məlumatın qeyri-dəqiq, qeyri-müəyyən və ya natamam verilməsi nəticəsində yaranan qarışıqlıq da dumanlandırılma kimi qəbul edilə bilər. Beləliklə, dumanlandırılma yalnız qəsdli bir hərəkət deyil, həm də qeyri-ixtiyari səhvlərin nəticəsi ola bilər.
Qısacası, "dumanlandırılma" sözü qeyri-müəyyənlik, bulanıqlıq və anlaşılmazlığın yaradılmasını ifadə edən bir termindir və müxtəlif kontekstlərdə müxtəlif yollarla tətbiq oluna bilər.