izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dudə sözü Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "dodaq" kimi izah olunsa da, Mirzə Ələkbər Sabirin şeirindəki istifadəsi daha geniş, simvolik bir məna daşıyır. "Sübhi-əzəldən üzün etdikdə təcəlli; Məhv oldu cahanı bürüyən dudeyi-zülmat" misrasında "dudə" zülməti, qaranlığı simvolizə edir. Bu, sadəcə fiziki dodaq deyil, dünyanı bürüyən, həqiqəti gizlədən qaranlıq bir qüvvəni ifadə edir.

Sabirin istifadəsində "dudə" sözü, "dodaq" mənasından daha çox, "qaranlıq pərdə", "gizli qüvvə" və ya "məhv edici qüvvə" kimi anlaşılmalıdır. Şeirdə "sübhi-əzel" (əzelin səhəri, yəni əbədiyyətin başlanğıcı) və "təcəlli" (zahirə çıxma, görünmə) sözləri ilə birlikdə istifadəsi, bu qaranlığın işıq tərəfindən məhv edilməsini, həqiqətin zahirə çıxmasını göstərir. Yəni, "dudə"nin məhv olması, zülmətin aradan qaldırılması, həqiqətin qələbə çalması deməkdir.

Beləliklə, "dudə" sözünün bu kontekstdəki mənasını sadəcə "dodaq" kimi tərcümə etmək, şeirin əsl mənasını tam olaraq əks etdirməz. Sözün dərin simvolik mənasını anlamaq üçün şerinin bütövlükdə məzmununu və istifadə olunan digər sözlərin mənalarını nəzərə almaq lazımdır. Bu mənada, "dudə" Sabirin şeir dilində qaranlığın, bilgisizliyin, yanlışın metaforik bir təsviridir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz