Döyəc sözü, Azərbaycan dilinin keçmiş həyat tərzini əks etdirən maraqlı bir termindir. Sadəcə "döyəcləmək" hərəkətini deyil, həm də bu hərəkətin aparıldığı spesifik konteksti, istifadə olunan alətləri və əldə edilən nəticəni özündə ehtiva edir.
Lüğətlərdə qeyd edildiyi kimi, döyəc əsasən kəlağayı və ya digər üzüsığallı daşların ağac çəkiclə işlənməsi prosesini ifadə edir. Ancaq bu sadəcə bir "döyəcləmə" deyil; bu, daşın xam halından istifadəyə yararlı, şax və sığallı bir formada çevrilməsi prosesinin adıdır. Bu proses, ustalıq və dəqiqlik tələb edən, əl əməyinə əsaslanan bir sənət idi.
Döyəc prosesi zamanı daşın səthinin hamarlanması, kənarlarının düzəldilməsi, istənilən formaya salınması kimi müxtəlif əməliyyatlar yerinə yetirilirdi. Nəticədə əldə edilən məmulat, müxtəlif məqsədlər üçün - tikinti, bəzək əşyaları və ya digər alətlərin hazırlanması üçün istifadə oluna bilərdi. Beləliklə, döyəc sadə bir fəaliyyət deyil, tarixi bir kontekstdə xüsusi bir sənət və bacarıq tələb edən bir prosesdir.
Döyəc sözü, keçmişdəki həyat tərzinin, əl əməyinin və sənətkarlığın əyani bir nümunəsidir. Bu sözün Azərbaycan dilində qorunub saxlanması, mədəni irsimizin vacib bir tərkib hissəsidir və onun mənasının dəqiq anlaşılması, keçmişə dair dəyərli məlumatlar verir.