izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Döydürmə sözü "döydürmək" fellərindən törəmiş bir isimdir. Əsas mənası, bir şeyin və ya kiminsə döyülməsi, vurulması, təsirə məruz qalması nəticəsində əldə edilən şey və ya vəziyyətdir. Yəni, bir prosesin nəticəsi kimi ortaya çıxan məhsul, hal və ya hadisəni ifadə edir. Bu, birbaşa fiziki döymə hərəkətindən yaranan bir şey ola bilər (məsələn, döydürmə ilə hazırlanmış məftil, döydürmə ilə düzəldilmiş metal), eyni zamanda məcazi mənada, təkrarlanan və davamlı təsirlər nəticəsində əldə edilən bir nəticəni də ifadə edə bilər (məsələn, uzun illər ərzində davam edən təbliğatın döydürmə effekti, təkrarlanan təzyiqin döydürmə təsiri).

Sözün mənasını daha da genişləndirərkən, "döydürmə"nin əldə edilən nəticənin keyfiyyətini də ifadə edə bildiyini qeyd etmək lazımdır. Məsələn, "döyülmüş qızıl" ifadəsi ilə "döydürmə qızıl" ifadəsi arasında incə bir fərq var. Birinci ifadə daha çox fiziki prosesi vurğulayır, ikincisi isə prosesin nəticəsində əldə edilən xüsusiyyətləri – məsələn, qızılın yumşaqlıq, incəlik və ya bəzək əşyası kimi istifadəyə hazır olması kimi keyfiyyətləri ön plana çıxarır. Beləliklə, "döydürmə" yalnız bir hərəkətin nəticəsi deyil, həm də bu nəticənin spesifik xüsusiyyətlərini ifadə edən bir termin kimi qəbul edilə bilər.

Maraqlı bir məqam da odur ki, "döydürmə" sözü məcazi mənalarda da istifadə oluna bilər. Məsələn, "fikirlərinin döydürməsi" ifadəsi davamlı təkrarlanan fikirlərin insanda yaratdığı təsiri, "təbliğatın döydürməsi" ifadəsi isə təbliğatın kütlələr üzərində təsir gücünü ifadə edə bilər. Bu mənada, "döydürmə" sözü təsir gücünün davamlılığı və təkrarlanmasının nəticəsini vurğulayır.

Nəticə etibarilə, "döydürmə" sözü sadə bir hərəkətin nəticəsini ifadə etməkdən uzaq, prosesin keyfiyyətini, davamlılığını və təsir gücünü əks etdirən daha mürəkkəb bir məna daşıyır. Həm fiziki, həm də məcazi mənalarda geniş istifadə olunan bu söz, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının bir nümunəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz