Döycələtmək sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış olmasa da, mənası və kökləri maraqlıdır. Əsasən dialektal və ya köhnəlmiş bir sözdür. İzahı "icb. məh. Döycə (peyvənd, qələm) vurdurmaq" kimi verilsə də, bu izahı daha dolğun və aydın şəkildə ətraflı izah etmək mümkündür.
Sözün əsasını təşkil edən "döycə" sözü, əsasən, peyvənd və ya qələm kimi tibbi alətlərlə edilən bir əməliyyatı ifadə edir. Beləliklə, "döycələtmək" bir şeyə, adətən canlı bir varlığa, bu vasitələrlə bir zərbə vurmaq, bir şey yeridmək mənasını verir. Bu zərbənin məqsədi müalicə, peyvəndləmə və ya digər tibbi müdaxilə ola bilər.
Daha geniş mənada, "döycələtmək" hər hansı bir iynə və ya oxşar iti cisimlə birdən-birə vurmaq, dəlmək mənasında da istifadə oluna bilər. Ancaq bu halda əsasən məcazi mənada olur və tibbi müdaxilə deyil, kəskin bir təsir, zərbə və ya hücum ifadə edir.
Maraqlı bir tərəfi də sözün köhnəlməsidir. Müasir Azərbaycan dilində "peyvənd etmək", "injeksiya etmək" kimi daha dəqiq və ümumi qəbul olunmuş ifadələr üstünlük təşkil edir. Lakin "döycələtmək" sözü dilin tarixi və dialektal sərvətlərini göstərən maraqlı nümunələrdən biridir və dil tarixçiləri üçün önəmlidir.
Qısacası, "döycələtmək" sözü həm dəqiq tibbi bir əməliyyatı, həm də ümumi mənada kəskin bir təsiri ifadə edə bilən, zamanla köhnəlmiş, lakin dil tarixinə dair məlumat verən bir sözdür.