Dölçülük sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında heyvan yetişdirmə sahəsinə aid spesifik bir anlayışı ifadə edir. Sadəcə "döllük" və ya "cinslik heyvan yetişdirmə işi" kimi qısa və ümumi bir tərif vermək, bu terminin əhatə etdiyi geniş mənanı tam olaraq əks etdirmir.
Dölçülük, əslində, elmi və praktik biliklərə əsaslanan kompleks bir prosesdir. Bu proses, heyvanların cinsi yetkinliyə çatmasını, çiftleşməsini, hamiləliyini, doğumu və bala baxımını əhatə edir. Sadəcə heyvanların cütləşməsini deyil, onların genetik keyfiyyətlərinin yaxşılaşdırılmasını, sağlam və məhsuldar nəslin əldə edilməsini hədəfləyir. Ona görə də, dölçülük, heyvanların anatomiyası, fiziologiyası, genetikası, qidalanması və xəstəlikləri haqqında geniş biliklər tələb edir.
Müasir dölçülükdə süni mayalanma, embriotransfer, gen seçimi kimi müxtəlif texnologiyalar tətbiq olunur. Bu texnologiyalar vasitəsilə istənilən genetik xüsusiyyətlərə malik heyvanların yetişdirilməsi, məhsuldarlığın artırılması və xəstəliklərə davamlılığın yüksəldilməsi mümkün olur. Beləliklə, dölçülük sadəcə bir heyvan yetişdirmə işi deyil, kənd təsərrüfatının inkişafı üçün son dərəcə əhəmiyyətli bir elm sahəsidir.
Tarix boyu dölçülük, insanlara yüksək keyfiyyətli ət, süd, yumurta və digər məhsullar əldə etməyə imkan vermiş, həmçinin heyvanların məhsuldarlığının artırılmasına kömək etmişdir. Bu sahənin inkişafı, qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və əhalinin ehtiyaclarının ödənilməsində mühüm rol oynayır. Ona görə də, dölçülüyün tədqiqi və tətbiqi müasir dövrdə də aktuallığını qoruyub saxlayır və daim inkişaf edir.