Dovtələb sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış olsa da, lüğətlərdə qısa və səthi şəkildə izah olunur. Əslində, bu sözün mənası və kontekstdən asılı olaraq çalarları olduqca zəngindir. "Dovtələb" əsasən bir şeyi çox istəmək, həvəslə arzulamaq, can atmaq mənasını verir. Ancaq bu sadəcə bir istək deyil, içində müəyyən bir qətiyyət, inadkarlıq, hətta bir qədər də israrçılıq ehtiva edən bir istəkdir.
Dovtələb insanı adi bir istəyən şəxsdən fərqləndirən əsas cəhət onun məqsədinə çatmaq üçün səy göstərməkdəki inadkarlığı və əzmindəki qətiyyətdir. O, istədiyini əldə etmək üçün müxtəlif yollar sınayacaq, çətinliklərlə üzləşəcək, ancaq heç vaxt ümidini itirməyəcəkdir. Bu baxımdan "dovtaləb" sözü "istəkli", "həvəsli" kimi sözlərdən daha güclü və təsirlidir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "dov" kökündən gəldiyi ehtimal olunur. "Dov" sözü bəzi dialektlərdə "qətiyyətli", "inadkar" mənasında işlənərək sözün kökünün mənasını daha yaxşı açıqlayır. Beləliklə, "dovtaləb" sözü həm qətiyyətli bir istəyi, həm də bu istəyin arxasında duran inadkarlığı və əzmkarlığı ifadə edir.
Maraqlı bir fakt olaraq, "dovtaləb" sözü əsasən məişət dilində işlənir və yazılı ədəbiyyatda nadir hallarda rast gəlinir. Bu, sözün canlılığını və dilin zənginliyini göstərən əlamətlərdəndir. Dovtələb olmaq, həyatda müvəffəqiyyətə aparan vacib xüsusiyyətlərdən biridir. Çünki istəklərin arxasında duran qətiyyət və əzmkarlıq olmadan heç bir məqsədə çatmaq mümkün deyil.