izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dovşancıq sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında kiçik ölçülü dovşanı, daha doğrusu dovşan balasını ifadə edən bir sözdür. "Dovşan" sözünün kiçildici şəkilçisi olan "-cıq" şəkilçisinin əlavə olunması ilə əmələ gəlmişdir. Bu kiçildici şəkilçi, sözün mənasına şirinlik, incəlik, nəvaziş və məhəbbət əlavə edir. Dovşancıq dedikdə, təkcə fiziki olaraq kiçik bir dovşan yada düşmür; həmçinin onun zərifliyi, oynaqlığı, qarışıq vəziyyətlərdə göstərdiyi savadlılıq və çeviklik də nəzərdə tutulur.

Dovşancıq termini, ədəbiyyatımızda, xüsusilə uşaq ədəbiyyatında tez-tez rast gəlinən bir sözdür. Nağıllarda, hekayələrdə, şeirlərdə dovşancıqlar adətən mehriban, şirin, oynaq və bir qədər də saf xarakterlə təsvir olunur. Onlar, tez-tez müxtəlif macəralara qarışır və öz bacarıqları sayəsində çətinliklərdən xilas olurlar. Bu səbəbdən də, dovşancıq şirinliyi, nağıl qəhrəmanlıqları və oyuncaq kimi sevimli görünüşü ilə uşaqlar tərəfindən çox sevilən bir obrazdır.

Lüğətlərdə sadəcə "balaca dovşan" kimi tərif edilən dovşancıq, əslində, dilin zənginliyini və ifadə gücünü göstərən bir nümunədir. Çünki "balaca dovşan" ifadəsi sözün sadə mənasını verərkən, "dovşancıq" isə mənaya emosional rəng qatır və onu daha canlı və təsirli edir. Beləliklə, dovşancıq sözü, sadəcə bir bioloji varlığın adı deyil, həm də mədəniyyətimizin bir parçası, dil tariximizin canlı bir şahididir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz