izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dost-düşmən sözü Azərbaycan dilində "top", yəni hamı, hər kəs mənasında işlənir. Fars mənşəli olan bu söz, əslində, eyni zamanda həm dost olanları, həm də düşmən olanları, yəni həm yaxşı, həm də pis olanları, qısacası bütün insanları ifadə edir.

Sözün mənası sadəcə "hər kəs" olmaqla kifayətlənmir. O, "hər kəs", "bütün insanlar", "kim olursa olsun" ifadələrinin daha qabarıq və emosional bir ifadəsidir. "Dost-düşmən" ifadəsi, mənasına əlavə olaraq, həm də bir hadisənin, vəziyyətin və ya qərarın bütün tərəfləri, bütün insanlar tərəfindən qəbul edildiyini, və ya təsir etdiyini vurğulayır. Yəni, bu söz əhatə dairəsinin genişliyini, hər kəsi əhatə etməsini daha aydın şəkildə ifadə edir.

Misal olaraq, "Bu xəbər dost-düşmənə yayıldı" cümləsini götürək. Bu, xəbərin hər kəsə, bütün insanlara, hətta əksər hallarda xəbərin yayılmasının arzu olunmadığı tərəflərə belə çatdığını göstərir. Bu, "hər kəsə yayıldı" ifadəsindən daha güclü və təsirli bir ifadədir.

Turxan bəy oğlu Cəmilənin sözlərində ("Daha nə olacaq!… Daha...") istifadə edilən "dost-düşmən" ifadəsinin kontekstə bağlı olaraq dəqiq mənasını müəyyən etmək daha çətindir. Lakin bu hissədə sözün ümumi mənası, yəni hadisələrin bütün tərəfləri və ya bütün insanları əhatə etməsi ehtimalı daha yüksəkdir. Çünki "Daha nə olacaq?" sualı, gələcəkdə baş verəcək hadisələrin hamısını, hər kəsə təsirini soruşur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz