Dosdoğru sözü köhnə Azərbaycan dilindəki dopdoğru sözünün sinonimidir və əsasən iki mənada işlənir. Birinci mənada, "doğrudan-doğruya", "birbaşa", "düz" mənalarını verir. Yəni, heç bir əyrilik və ya əyri yoldan keçmədən, ən qısa və düz yolla bir nöqtədən digər nöqtəyə doğru hərəkət etməyi ifadə edir. Məsələn, "Dosdoğru evə getdi" cümləsində "dosdoğru" sözü birbaşa, heç bir dayanmadan evə getməni bildirir.
İkinci mənada isə, "zahirən və batinən doğru, səmimi, dürüst" mənasını daşıyır. Bu mənada, həm görünüşdə, həm də əslində doğru olmağı, yalan və riyakarlıqdan uzaq olmağı ifadə edir. Bu mənada işlədildikdə, sözün daha dərin bir məna boyutu ortaya çıxır. Məsələn, "O, dosdoğru insan idi" cümləsində "dosdoğru" sözü şəxsin həm xarici davranışının, həm də iç dünyasının dürüstlüyünü vurğulayır. Bu, sadəcə doğru olmaqdan daha çox, içdən gələn bir dürüstlük və səmimiyyət təsiri yaradır.
Nəzərə alsaq ki, Xətai şeirlərində "dosdoğru" sözünün "üçüncü atılışda dosdoğru üstümə atıldı" kimi məcazi mənada da işləndiyi müşahidə olunur, bu da sözün mənasının daha geniş olduğunu göstərir. Burada "dosdoğru" sözü fiziki bir hərəkəti ifadə etməklə yanaşı, hücumun birbaşa, qətiyyətli və güclü olduğunu da bildirir. Bu, sözün kontekstə görə fərqli nüanslar qazana biləcəyini əyani şəkildə nümayiş etdirir.
Yekun olaraq, "dosdoğru" sözü sadəcə bir coğrafi istiqaməti və ya fiziki bir hərəkəti deyil, həm də mənəvi bir keyfiyyəti ifadə edən zəngin bir söz olaraq qarşımıza çıxır. Onun köhnə bir söz olması dili daha da maraqlı və rəngarəng edir.