izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Donos sözü, Azərbaycan dilində geniş yayılmış olmasa da, əsasən gizli xəbər vermək, şikayət etmək mənasını əks etdirir. Rus dilindən gələn bu söz, bir şəxsin hökumət orqanlarına və ya onların nümayəndələrinə, başqa bir şəxs və ya qrup barədə gizli şəkildə məlumat verməsi, onları ifşa etməsi deməkdir.

Donosun əsas xüsusiyyəti gizlilikdir. Məlumat verən şəxs öz kimliyini açıqlamayaraq, ya da saxta adlardan istifadə edərək, hədəfə aldığı şəxsin barəsindəki məlumatları hökumətə çatdırır. Bu məlumatlar həm müsbət, həm də mənfi xarakter daşıya bilər. Məsələn, cinayət əməlinin ifşa edilməsi, korrupsiya faktlarının aşkarlanması kimi müsbət hallar donos yolu ilə bildirilə bilər. Ancaq çox vaxt donoslar kin, qisas, rəqabət kimi mənfi motivlərdən qaynaqlanır və yalan məlumatlara əsaslana bilər.

Tarixən donoslar, despotik rejimlərdə, totalitar dövlətlərdə və ya güclü nəzarət sistemlərinin olduğu yerlərdə geniş yayılmışdır. Bu cür sistemlərdə donosçuluq hətta təşviq edilə bilər və cəmiyyətdə qorxu və etibarsızlıq mühitinin yaranmasına səbəb olur. İnsanlar bir-birinə şübhə ilə yanaşır, öz düşüncələrini açıq şəkildə ifadə etməkdən çəkinirlər. Donosçuluğun mənfi nəticələri cəmiyyətin sosial toxumasına ciddi ziyan vurur və insan hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır.

Müasir demokratik cəmiyyətlərdə donosçuluq qanunla qadağan olunmasa da, cəmiyyət tərəfindən pislənir. Ədalətli və şəffaf bir sistemdə məlumatlar açıq şəkildə, müvafiq qurumlara rəsmi qaydada verilməlidir. Donosçuluq isə ədalətli mühakimənin əsasını sarsıdan, cəmiyyətdə sağlam münasibətlərin inkişafına mane olan bir hadisədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz