izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dolanma₂: "Dolanmaq₂" feilindən törəmiş isim olub, əsasən iki əsas mənada işlənir. Birinci mənası, hərfi mənada "dolanmaq" fiilinin nəticəsini, yəni müəyyən bir ərazidə, məkanda gəzib-dolaşmanı, səyahəti və ya gəzintiyi ifadə edir. Məsələn, "Şəhərin tarixi küçələrində uzun bir dolanma etdik" deyəndə, müəyyən bir ərazidə keçirilən gəzinti və ya səyahət nəzərdə tutulur. Bu mənada dolanma, sadəcə fiziki bir hərəkəti deyil, həm də o ərazi ilə bağlı müşahidələri, təəssüratları da özündə əks etdirir.

İkinci və daha geniş mənası isə, "həyat tərzi", "yaşayış şəraiti", "gündəlik həyat" kimi daha məcazi bir məna daşıyır. Bu mənada dolanma, insanın həyatının gedişatını, onun həyatda necə yaşadığını, hansı şəraitdə yaşadığını əks etdirir. Məsələn, "Onun kənd dolanması çox sadə idi" deyəndə, kənddəki həyat tərzinin, yaşayış şəraitinin sadəliyi nəzərdə tutulur. Bu məna, insanın sosial və iqtisadi vəziyyəti, ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsi, gündəlik rutini və s. kimi amilləri əhatə edir. Misal olaraq verilən "İkinci günü Ruqiyyə şəhər dolanmasından usandı" cümləsində şəhər həyatının, şəhərdəki gündəlik yaşayışın, yəni şəhər dolanmasının Ruqiyyəni bezdirdiyi mənası ifadə olunur. Bu mənada dolanma, sadəcə bir yerə gəzməyi deyil, həmin yerin yaşayış tərzi və onunla bağlı təcrübələri də əhatə edir.

Beləliklə, "dolanma" sözü, kontekstə görə həm konkret (fiziki hərəkət), həm də abstrakt (həyat tərzi) mənalarda işlənə bilən çoxmənalı bir sözdür. Onun mənasının dəqiq anlaşılması hər bir konkret halda cümlənin ümumi məzmunundan asılıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz