izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dolanbacı sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlənir. Birinci və daha geniş yayılmış mənası "əyri-üyrü, düz xətt üzrə deyil, dolama xətt boyunca uzanan yol, səmt" deməkdir. Yəni, düz bir xətt əvəzinə, əyilib-dönən, bəzən də dağlıq və ya meşəlik ərazilərdən keçən, maraqlı topoqrafiyaya malik bir yol təsvir edilir. Bu mənada dolanbacı yollar, dolanbacı çaylar, dolanbacı dağ yolları kimi ifadələr işlədilir. Hətta məcazi mənada, həyat yolunun çətinlikləri, əngəlləri də dolanbacı kimi təsvir oluna bilər. Məsələn, "Həyatın dolanbacı yollarında..." kimi.

İkinci mənası isə daha məhdud və kontekstdən asılı olaraq işlənir: "zərf". Bu mənada, söz daha çox köhnə və ya dialektal üslubda istifadə olunur və müasir Azərbaycan dilində "zərf" sözü ilə əvəz olunur. Bu mənanın istifadəsinə nadir hallarda rast gəlinir.

Misal olaraq verilən "Kişi qaraquş kimi qanad gərib, … dolanbacı getməyə başladı" cümləsində "dolnəbacı" sözü birinci mənada – "əyri-üyrü, dolama şəkildə hərəkət etmək" mənasında işlənir. Bu cümlə, kişinin sürətli, lakin düz xətt üzrə deyil, əyri-üyrü, bəlkə də gizli şəkildə hərəkət etdiyini təsvir edir. Qaraquşun uçuşunun əyri-üyrü xətti ilə müqayisə, kişinin hərəkətinin sürətli, lakin dəqiq bir məqsəd istiqamətində olmadığını, bir növ ətrafı keşf edərək irəliləməsini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz