Doktorantlıq termini, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində sadəcə doktorantura ilə əlaqələndirilərək izah olunsa da, daha geniş və dərin bir mənaya malikdir. Əslində, "doktorantlıq" bir prosesi, bir mərhələni, hətta bir həyatı əhatə edən zəngin bir anlayışdır.
Birinci mənada, doktorantlıq elmi-tədqiqat fəaliyyətinin ən yüksək pillələrindən biri olan doktoranturada təhsil almaq deməkdir. Bu, universitetlərdə və ya digər elmi-tədqiqat institutlarında aparılan, alimlik dərəcəsi almağa yönəlmiş intensiv bir tədris və tədqiqat proqramını əhatə edir. Doktorantlar müəllimlərinin rəhbərliyi altında əsaslı tədqiqatlar aparır, elmi məqalələr yazır, konfranslarda çıxış edir və nəticələrini elmi ictimaiyyətə təqdim edirlər.
İkinci və daha əhatəli mənada isə doktorantlıq, elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün uzun və çətin bir yola başlamaq, bu yol boyunca elmi bilikləri mənimsəmək, özünəməxsus elmi yanaşma formalaşdırmaq və əhəmiyyətli elmi kəşflər etməyə çalışan bir şəxsin səylərini, həyat tərzini və fəaliyyətini ifadə edir. Bu, sadəcə bir təhsil mərhələsi deyil, həm də elmi dünyaya baxışın, elmi düşüncənin və tədqiqatçılığın inkişafıdır. Bu dövrdə doktorantlar müstəqil elmi fəaliyyət qabiliyyəti qazanır, elmi əxlaq prinsiplərinə uyğun işləməyi öyrənirlər və gələcək elmi karyeralarına əsas qoyurlar. Doktorantlıq dövrü şəxsiyyətin intellektual və mənəvi inkişafında böyük rol oynayır.
Beləliklə, "doktorantlıq" sözü sadə bir tərifə sığmayan, zəngin məna daşıyan bir termindir. O, yalnız bir təhsil proqramı deyil, həm də bir həyat tərzi, elmi axtarışların davamlı prosesi və daha da əhəmiyyətlisi, elmə sədaqət və elmi yeniliklərə töhfə vermək üçün şəxsi səy və qüvvənin tam səfərbər edilməsidir.