Dodaqlanmayan sözü fonetika və dilçilik sahələrində istifadə olunan bir termindir. Əsas mənası, səsin tələffüzü zamanı dodaqların aktiv iştirak etməməsidir. Başqa sözlə, bu səsləri çıxararkən dodaqlar heç bir xüsusi forma və ya vəziyyət almadan, nisbətən neytral vəziyyətdə qalır.
Dodaqlanmayan səslərə nümunə olaraq, əksər saitləri və bəzi samitləri göstərmək olar. Məsələn, "a", "ə", "ı", "e", "i" kimi saitlər dodaqlanmayan səslərdir. Bunları tələffüz edərkən dodaqlar geniş açılmış və ya azacıq yuvarlaqlaşmış ola bilər, ancaq əsas dodaq hərəkəti, dodaqlanma kimi qəbul edilə bilməyəcək qədər minimaldır. Samitlərdən isə /p/, /b/, /m/ kimi dodaq samitlərinin əksəriyyəti dodaqlanmaya malikdir, halbuki /k/, /t/, /s/ kimi samitlərin tələffüzündə dodaqlar fəal iştirak etmir.
Dodaqlanmayan səslərin təsnifatı, dilin fonetik strukturunun təhlili üçün əhəmiyyətlidir. Dilçilər bu xüsusiyyətdən səsləri təsnif etmək, fərqləndirmək və fonetik sistemlərin quruluşunu daha yaxşı anlamaq üçün istifadə edirlər. Dodaqlanmanın dərəcəsi də fərqli ola bilər; bəzi səslərdə minimal dodaq yuvarlaqlaşması müşahidə olunarkən, bəzilərində isə dodaqlar tamamilə neytral vəziyyətdə olur. Bu cür incə fərqlərin müəyyən edilməsi, dilin fonetik strukturunun daha dəqiq təsvirini vermək üçün vacibdir.
Qısacası, "dodaqlanmayan" termini, fonetik təhlildə istifadə olunan bir xüsusiyyətdir və səslərin təsnifatı üçün əsas meyarlardan biridir. Bu terminin dəqiq başa düşülməsi, dilin fonetik quruluşunun daha yaxşı təhlil edilməsinə və fərqli dillərin fonetik sistemlərinin müqayisəli tədqiqatına kömək edir.