izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dodaqlama: Sözün əsl mənası "ağzına qədər dolu" deməkdir. Ancaq bu sadə tərif, sözün ifadə etdiyi canlılığı və obrazlılığı tam əks etdirmir. Dodaqlama, sadəcə qabın doluluğunu deyil, həmin doluluğun ağızın formasını almasını, sanki dodaqların içəri doğru dartıldığını, şirin bir təəssürat yaratdığını göstərir. Bu, qidanın həcminin deyil, həm də onun keyfiyyətinin və dadının vurğulanmasıdır. "Ağız-ağız" və ya "ləbəl-ləb" ifadələri də eyni məkanı işğal etsə də, "dodaqlama" sözü daha incə bir təsvir verir, sanki həmin ləzzətin dodaqlarda əriyib qarışdığını hiss etdirir.

Misalda verilən "Bir dodaqlama dolça ayran içdi" cümləsini nəzərdən keçirək. Bu cümlə sadəcə "Bir dolça ayran içdi" cümləsindən daha çox məlumat verir. Dolça qabının ayranla necə dolduğunu, ayranın nə qədər sərin və dadlı olduğunu, içənin həmin ləzzəti necə duyduğunu obrazlı şəkildə canlandırır. Dodaqlama, insanın duyğularını, hiss etdiyi məmnuniyyəti ifadə edən bir söz olaraq, sadəcə bir miqdarı deyil, bir həzz anını təsvir edir.

Ümumiyyətlə, "dodaqlama" sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının gözəl nümunələrindən biridir. Sözün təkcə qısa mənası ilə kifayətlənmədən, onun obrazlılığını, hissiyyatını və kontekstə verdiyi mənaları anlamaq, dilin incəliklərini dərk etmək baxımından vacibdir. Bu sözün ədəbi əsərlərdə, xüsusilə də təsviri tərzli əsərlərdə istifadə edilməsi yazıya xüsusi bir zəriflik və ifadəlilik qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz