izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Divanələnmə: "Divanələnmək" felindən törəmiş isimdir. Sadəcə olaraq "divanə olma" hərəkətini bildirsə də, mənası daha çoxlu qatlar ehtiva edir. Yalnız "ağılını itirmək" mənası ilə kifayətlənmir; həddən artıq həyacan, coşqu, ehtiras və ya dəlilik halına düşmək kimi daha geniş bir spektr əhatə edir.

Divanələnmə, qəfil baş verən bir hadisə, qeyri-adi bir vəziyyət və ya qarşılaşılan güclü bir emosiya nəticəsində baş verə bilər. Bu, həm fiziki, həm də psixoloji təzahürlərə malik ola bilər. Məsələn, bir insan sevincdən, qorxudan, ya da qəzəbdən divanələnə bilər. Bu halda divanələnmə, nəzarətsiz hərəkətlər, qeyri-adi davranışlar, hətta huşunu itirmə ilə müşayiət oluna bilər.

Lüğətdə sadəcə olaraq “divanə olma” kimi izah edilən bu termin, əslində, ədəbiyyatda və gündəlik danışıqda daha çoxlu mənalarda istifadə olunur. Məsələn, bir işə, bir insana, bir fikrə o qədər bağlı olmaq ki, normal həyat ritmindən uzaqlaşmaq, daha doğrusu özünü tamamilə ona həsr etmək də “divanələnmə” kimi qiymətləndirilə bilər. Bu mənada, divanələnmə, müsbət bir emosiyanı ifadə edə bilər; məsələn, bir sənət əsərinə, bir musiqi parçasına olan dərin ehtiras.

Beləliklə, divanələnmə, sadə bir “ağılını itirmək” mənasından çox daha geniş və çoxcəhətli bir anlayışdır. Onun mənası, kontekstdən, situasiyadan və istifadə edilmə üsulundan asılı olaraq dəyişə bilər. Bəzən həddən artıq coşqunu, bəzən də dərin bir ehtirası ifadə edən bu termin, ədəbi dilin zənginliyini göstərən əlamətlərdən biridir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz