izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dişrə sözü, Azərbaycan dilinin köhnə dövrlərə aid olan lüğətlərində rast gəlinən bir sözdür. Müasir Azərbaycan dilində istifadə olunmasa da, tarixi mənbələrdə, xüsusilə də klassik ədəbiyyat nümunələrində görülür. Füzuli kimi böyük şairlərin əsərlərində istifadəsinə əsasən, "dişrə" sözünün mənası "dışarı" kimi başa düşülür. Ancaq bu sadə tərcümə, sözün zəngin mənasını tam əks etdirmir.

Diqqət yetirsək, "dişrə" sadəcə coğrafi bir məkan göstəricisi deyil, həm də müəyyən bir məkanı əhatə edən, onu xarici aləmdən fərqləndirən, sanki bir növ ətraf mühit, bir "qabıq" anlayışı ilə əlaqələndirilə bilər. Füzuli misalında olduğu kimi, "dişrədə" ifadəsi, səhnənin, hadisənin baş verdiyi əsas məkandan kənarda, amma hələ də yaxın bir məsafədə olan bir yerə işarə edir. Bu, qapının önü, həyət, sarayın ətrafı kimi məkanları təsəvvür etməyimizə səbəb olur.

Beləliklə, "dişrə" sözünün mənasını "dışarı" kimi tərcümə etməklə yanaşı, onun daha incə bir mənasını da nəzərə almaq lazımdır. Bu məna, mərkəzi məkanla əlaqəli, ama eyni zamanda onun xaricində, ətrafında yerləşən bir bölgəni, bir ərazini ifadə edir. Bu da sözün istifadə olunduğu kontekstdən asılı olaraq, "ətraf", "qapı ağzı", "həyət", "dərə" kimi mənaların da nəzərə alınmasını tələb edir.

Ümumiyyətlə, "dişrə" sözünün istifadəsi, müasir Azərbaycan dilindəki "kənarda", "dışarıda", "ətrafda" kimi sözlərin işlədilməsindən fərqli olaraq, daha poetik və daha köhnə bir üslubu əks etdirir. Onun tarixi kontekstini və ədəbi əsərlərdəki istifadəsini təhlil etməklə, sözün daha zəngin və çoxşaxəli mənasını daha yaxşı başa düşmək mümkündür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz