izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dişədəyər sözü Azərbaycan dilində "yeyilə bilən", "yeməli" mənasında işlənən sifətdir. Bu söz, sadəcə olaraq yeməyin mümkünlüyünü ifadə etməklə kifayətlənmir; həmçinin, yeməyin dadlı və ya xoşagəlməz olması ilə bağlı bir fikir verməsə də, yemək üçün yararlı olduğunu vurğulayır. Yəni, "dişədəyər" termini, qida məhsulunun təhlükəsiz və insan istehlakı üçün uyğun olduğunu bildirir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "diş" və "dəyər" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görərik. "Diş" bədənimizin yeməyi çeynəməkdə istifadə etdiyimiz orqanı, "dəyər" isə burada "layiq olmaq", "əlaqədar olmaq" mənalarında işlənir. Beləliklə, "dişədəyər" ifadəsi, "dişlərin dəyə biləcəyi", yəni çeynənə biləcəyi və udulması mümkün olan yeməyi bildirir.

Misal olaraq verilən "Evdə dişədəyər bir şey yoxdur" cümləsində, evdə yeyilə bilən, yeməyə yararlı heç bir qida məhsulunun olmadığı ifadə olunur. Bu cümlə, sadəcə ac olduğunu deyən bir insanın ifadəsindən fərqli olaraq, yeyiləcək şeylərin mövcudluğunun, keyfiyyətinin və ya təhlükəsizliyinin şübhə altına alınmasını da ifadə edə bilər. Yəni, evdə olan yeməklər ya yeyilməyə yararlı deyil, ya da yeyilməsi təhlükəlidir.

Qısaca olaraq, "dişədəyər" sözü, yeməyin yeyilə bilmə keyfiyyətini vurğulayan, sadə, ancaq mənalı bir ifadədir və Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının tərkib hissəsidir. Onun işlənməsi zamanı istifadə konteksti əsas əhəmiyyət kəsb edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz