izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dilönü: Dilçilik terminidir. Bu termin, səsin artikulyasiyasında (tələffüzündə) dilin ön hissəsinin fəal iştirakını bildirir. Yəni, həmin səslərin əmələ gəlməsi zamanı dilin ön hissəsi fəal rol oynayır və səs məhz dilin ön hissəsinin müxtəlif mövqelərdə yerləşməsi ilə formalaşır.

Dilönü səslər iki əsas qrupa bölünür: dilönü saitlərdilönü samitlər. Saitlər dilin ön hissəsinin müxtəlif yüksəklik və irəliləmə dərəcələrində yerləşməsindən asılı olaraq fərqlənir. Məsələn, "ə", "e", "i", "ö", "ü" saitləri dilönü saitlərdir. Bunların tələffüzü zamanı dilin ön hissəsi fərqli yüksəkliklərdə və fərqli dərəcədə irəlidə yerləşir.

Dilönü samitlər isə dilin ön hissəsinin müxtəlif maneələrlə qarşılaşması nəticəsində əmələ gəlir. Bu maneələr hava axınının dil, dişlər və ya dodaqlar arasında qarşılaşması ilə əlaqədardır. Dil ön hissəsinin mövqeyi və hava axınının intensivliyi samitin xüsusiyyətlərini müəyyən edir. Misal olaraq, "t", "d", "n", "l" kimi samitlər dilönü samit qrupuna aiddir.

Ümumilikdə, dilönü səsləri müəyyən etmək üçün diqqət yetirilməli olan əsas meyar dilin ön hissəsinin artikulyasiyadakı aktiv rolu və səsin formalaşmasındakı təsiridir. Bu termin fonetika və fonologiya kimi dilçilik sahələrində mühüm rol oynayır və səslərin təsnifatı, təsviri və təhlili üçün əsas anlayışlardan biridir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz