Dilənçipayı sözü, Azərbaycan dilində, əsasən bir dilənçiyə verilən pul və ya digər maddi yardımı ifadə edir. Bu, sadəcə pul məbləği ilə məhdudlaşmır; qida, geyim və ya digər hər hansı bir ehtiyacı ödəmək üçün verilən hər hansı bir yardım da dilənçipayısına aid edilə bilər. Köhnə mənbələrdə daha çox pul mənasında işlənmiş olsa da, müasir dil istifadəsində daha geniş məna daşıyır.
Dilənçipayısının mənası, verilən yardıma yanaşmanı da özündə əks etdirir. Sözün özü, həm ehtiyacı olana edilən rəhm və mərhəmət əməlini, həm də verilən yardımı qəbul edən şəxsin mövqeyini – dilənçiliyi – ifadə edir. Bu baxımdan, dilənçipayısı sadəcə bir iqtisadi əməliyyat deyil, həm də sosial və mənəvi bir kontekstdə baş verən hadisədir.
Maraqlıdır ki, dilənçipayısı anlayışı, cəmiyyətin sosial quruluşunu və ehtiyacı olanlara qarşı münasibətini əks etdirən bir göstəricidir. Verilən dilənçipayısının miqdarı, verənin maddi imkanlarından və dilənçiyə qarşı olan münasibətindən asılı olaraq dəyişir. Bu səbəbdən, dilənçipayısı sosial antropoloji araşdırmalar üçün də maraqlı bir obyektdir.
Ümumiləşdirərək demək olar ki, dilənçipayısı, maddi ehtiyacı olan şəxsə verilən hər hansı bir yardım formasıdır. Lakin bu, sadəcə bir maliyyə əməliyyatı olmayıb, sosial və mənəvi aspektləri də özündə ehtiva edən mürəkkəb bir anlayışdır. Bu anlayışın dərinliyinə varmaq, cəmiyyətin sosial quruluşunu və mənəvi dəyərlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir.