izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Didişdirmək sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünə geniş yer tutan, çoxmənalı bir felldir. Əsas mənası iki və ya daha çox varlığın bir-biri ilə qarşı-qarşıya gələrək mübarizə aparması, didişməsidir. Bu, həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər.

Birinci, əsas mənası qarşı-qarşıya gəlmək, bir-birinə hücum etmək, döyüşmək deməkdir. Bu mənada "uşaqlar bir-birləri ilə didişdilər" kimi cümlələrdə istifadə olunur. Didişmə, əlbəttə ki, hər zaman ciddi bir döyüş demək deyil; uşaqlar arasındakı inadkar mübahisə, oyun zamanı yaranan yüngül bir münaqişə də didişmə adlandırıla bilər. Bu mənada "didişmək" fəaliyyəti fiziki qüvvədən istifadə etməyi nəzərdə tutsa da, sözün mahiyyətində hər iki tərəfin aktiv iştirakı önəmlidir.

İkinci, daha məcazi mənası isə incitmək, əziyyət vermək, rahatlıq verməmək, narahat etmək deməkdir. Bu mənada "problemlər onu didişdirir" və ya "vicdan əzabı onu didişdirir" kimi ifadələrə rast gəlmək olar. Bu mənada "didişdirmək" felinin obyekti insan və ya onun daxili aləmi ola bilər. "Didişdirmək" bu mənada dərin psixoloji təzyiq, davamlı narahatlıq və əzab hisslərini ifadə edir. Verilən misal şeir parçasında da bu məna əks olunur: "Yapışıb əllərilə başının saçlarından; Didişdirir yun kimi, beyninə". Burada saçların beyni "didişdirməsi" məcazi bir ifadə olaraq, beyni narahat edən, əzab verən bir düşüncəni, narahatlığı ifadə edir. Saçların beynə yapışması və onun yun kimi "didişdirməsi" məcazi bir təsvirlə güclü, inadkar, azad buraxmayan bir narahatlığın təsirini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz