izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Di: Azərbaycan dilindəki "di" sözcüyü, əsasən, təkid, əmr və ya xahiş ifadə edən bir hissəcikdir. Sadə bir əmr felinin ardınca gələrək, həmin əmrin daha qətiyyətli və təkidli şəkildə ifadə olunmasına xidmət edir. Yəni, əmri sadəcə bildirməkdən əlavə, hərəkətin dərhal və ya qəti şəkildə yerinə yetirilməsini tələb edir.

Fərqli intonasiya və kontekstdən asılı olaraq, "di" sözcüyünün ifadə etdiyi təkid, əmr və ya xahişin sərtliyi dəyişə bilər. Məsələn, "Di, yaz!" ifadəsi qəti bir əmr, halbuki "Di, gəl bax!" ifadəsi daha yumşaq, xahişə yaxın bir təkid ifadə edə bilər. Sözün ardınca gələn intonasiya və ümumi danışıq tonu, "di"nin ifadə etdiyi mənanın dəqiqliyini müəyyənləşdirir.

"Di"nin digər dilərdəki ekvivalentləri ilə müqayisə etsək, bəzi hallarda "please" (xahiş edirəm), "now" (indi), "immediately" (dərhal) kimi sözlərlə yanaşı istifadə oluna biləcəyini görərik. Ancaq "di", bu sözlərin heç birinin tam olaraq əvəzi deyil, çünki özünəməxsus intonasiya və kontekstə bağlı bir məna daşıyır. Azərbaycan dilinin fonetik və sintaksis quruluşuna xas olan bir ünsürdür.

Misallarımızda gördüyümüz kimi ("Di, yaz! Di, tez ol! Di, gəl çıx! – Di, yumma gözlərini, qoy görüm doyunca barı"), "di"nin işlədilməsi nəticəsində əmrlər daha qətiyyətli və təkidli hala gəlir. Bədii ədəbiyyatda isə bu hissəciyin ifadə gücü, hətta personajların xarakterini və duyğularını daha aydın şəkildə göstərmək üçün istifadə oluna bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz