izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dımıq sözü Azərbaycan dilində kəsici alətlərin iti və kəsən hissəsini, yəni uc hissəsini bildirir. Sadəcə "kəsən şeyin iti tərəfi" deyil, daha dəqiq olaraq, həmin alətin kəsmə funksiyasını yerinə yetirən, ən incə və ən iti hissəsidir. Bu hissənin təkcə iti olması deyil, həm də formaca kəsməyə uyğunlaşmış olması vacibdir.

Misal olaraq verilən "dəhrənin dımığı" ifadəsi dəhrənin əsasən kəsici hissəsinə işarə edir. Dəhrənin digər hissələri də ola bilər, amma kəsmə funksiyası əsasən dımığı vasitəsilə həyata keçirilir. "Qiyməkeşin dımığı yuxarı baxır, dəhrəninki aşağı" cümləsi isə iki fərqli kəsici alətin dımığının fərqli istiqamətlənməsini göstərir. Bu, həm alətlərin quruluşundakı fərqi, həm də onların istifadə üsulundakı fərqi əks etdirir.

Maraqlı bir məqam odur ki, "dımıq" sözü yalnız maddi alətlərlə məhdudlaşmır. Məcazi mənada, bir işin, bir hadisənin ən vacib, ən kəskin, ən təsirli hissəsi üçün də istifadə oluna bilər. Məsələn, "problemin dımığını tapmaq" ifadəsi problemin əsas səbəbini, həllinin açarını tapmaq mənasını verir.

Beləliklə, "dımıq" sözünün mənası sadəcə "iti tərəf"dən daha genişdir. O, həm konkret kəsici alətlərin, həm də məcazi mənada, bir hadisənin ən təsirli, ən kəskin, ən əsas hissəsinin ifadəsidir. Bu sözün istifadəsi həm də dilin zənginliyini və ifadə imkanlarının genişliyini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz