izahlı lüğət 3 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dığlanma: "Dığlanmaq" fellərinin törəmə isimi olaraq, əsasən Azərbaycan dilinin şivələrində və danışıq dilində işlənən bir sözdür. Lüğətlərdə sadəcə "Dığlanmaq"dan törəmə kimi qeyd olunsa da, mənasını tam əhatə etmir. Dığlanma, əslində, bir yerə yığılma, toplaşma, sıxılma və ya bəzən də bir-birinə qarışma, qarışıqlıq mənalarını özündə ehtiva edir. Bu, sadəcə fiziki sıxılma deyil, həm də məcazi mənada, məsələn, fikir, insan, hadisə və s. kimi mücərrəd varlıqların da bir yerdə toplanıb qarışması vəziyyətini ifadə edə bilər.

Daha dəqiq ifadə etsək, “dığlanma” bir çox elementi ehtiva edən, qarışıq və ya nizamsız bir vəziyyətin yaranmasını bildirir. Bu, insan kütləsinin izdiham halında toplanması, malların anbarlarda səliqəsizcə yığılması, ya da fikirlərin qarışıq və anlaşılmaz bir halda bir araya gəlməsi ola bilər. Beləliklə, “dığlanma” sözü statik bir vəziyyəti deyil, bir prosesi, yığılma və ya toplaşma prosesini və nəticədə yaranan qarışıqlığı təsvir edir.

Maraqlı bir tərəfi də ondadır ki, "dığlanma" sözü yalnız mənfi bir məna daşımır. Məsələn, bayramlarda insanların bir yerə toplanması, bir məqsəd ətrafında sıx toplaşmaları da “dığlanma” kimi təsvir oluna bilər. Bu, kontekstdən asılı olaraq müsbət və ya mənfi bir məna kəsb edə bilər. Yəni, dığlanma həm pozitiv (məsələn, sevincdən yaranan sıxlıq), həm də negativ (məsələn, izdihamdan yaranan narahatlıq) mənaları daşıya bilər.

Nəticə olaraq, “dığlanma” sözünün lüğətlərdəki qısa və sadə izahı onun zəngin semantik potensialını tam əks etdirmir. Bu sözün düzgün anlaşılması üçün onun həm fiziki, həm də məcazi mənalarını, həm statik, həm də dinamik tərəflərini, həm də kontekstdən asılı olaraq müsbət və ya mənfi məna kəsb etmə imkanlarını nəzərə almaq lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz