izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dığırlanmaq Azərbaycan dilində bir hərəkəti ifadə edən, qayıdış, geri çəkilmə, yuvarlanma kimi mənaları ehtiva edən maraqlı bir sözdür. Sadəcə "qayıdmaq" deyərkən ifadə edilə bilməyən bir neçə nüansı vardır.

Lüğətlərdə əsasən "qayıdmaq", "diyirlənə-diyirlənə getmək", "gillənmək" və "yumbalanmaq" kimi mənalarla izah olunsa da, dığırlanmaq daha çox hərəkətin özünəməxsus bir sürətini, ritmini və yolunu ifadə edir. Bu hərəkət yumşaq, sürüşkən bir səthdə, nəzarətsiz və ya qeyri-iradi olaraq baş verən bir yuvarlanma və ya sürüşmə kimi təsəvvür edilə bilər.

Misal olaraq, verilən cümlədəki “Səhəng onun çiynindən düşüb üç-dörd addım qabağa dığırlandı” ifadəsi, Səhəngin sadəcə qayıdmadığını, əksinə, çiynindən düşərək qabağa doğru qısa, yuvarlanan, nəzarətsiz bir hərəkət etdiyini göstərir. Bu, "düşdü və geri qayıtdı" ifadəsindən daha çox təsviri və canlı bir mənzərə yaradır.

Dığırlanma hərəkəti, əşyanın formasına, səthin təbiətinə və hərəkətin sürətinə görə fərqli şəkildə təzahür edə bilər. Misal üçün, ağır bir daşın yamacda dığırlanması ilə kiçik bir topun hamar bir səthdə dığırlanması arasındakı fərq açıq-aşkar hiss olunur. Bu səbəbdən də dığırlanma hərəkətinə "yuvarlanma", "sürüşmə" kimi sinonimlərin tam əvəz olmasını mümkün etmir.

Ümumiyyətlə, dığırlanmaq sözü Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarını genişləndirən, hərəkəti daha təsviri və canlı şəkildə ifadə etməyə imkan verən bir söz olaraq qalır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz