izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dıbırıq sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan maraqlı bir zərfdir. Əsasən şifahi nitqdə işlənən bu söz, hərəkətin sürətli, tez, qəfil və birdən-birə baş verməsini, cəldliyi və sürətliliyini ifadə edir. Yalnız "getmək" fel ilə deyil, digər hərəkət felləri ilə də işlənə bilər, məsələn "dıbırıq qaçmaq", "dıbırıq qalxmaq" və s.

Sözün əsl mənasını daha yaxşı anlamaq üçün onun kökü və etimologiyasını araşdırmaq lazımdır. Ehtimal ki, bu söz "dib" (aşağı) və "ırıq" (dəlik, çat) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Bu halda "dıbırıq" sözü, sanki birdən-birə, dəlikdən çıxan kimi, sürətlə və gözlənilmədən baş verən hərəkəti təsvir edir. Bu obrazlı təsvir sözün mənasını daha da gücləndirir.

Dıbırıq sözü sadəcə sürətli hərəkəti deyil, həm də həmin hərəkətin qəfil və gözlənilməzliyini, bəzən isə bir az da qorxulu və ya təhlükəli olduğunu ifadə edə bilər. Məsələn, "ayı dıbırıq hücum etdi" ifadəsi heyvanın sürətli və gözlənilməz hücumunu vurğulayır.

Ümumiyyətlə, "dıbırıq" sözü Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarını zənginləşdirən, canlı və obrazlı bir sözdür. Onun istifadəsi nitqə dinamizm və canlılıq qatır. Dilçilik araşdırmalarında bu cür sözlərin öyrənilməsi dilin inkişaf tarixi və leksik tərkibinin xüsusiyyətləri haqqında dəyərli məlumatlar verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz