Dəyişmə: "Dəyişmək" felləsindən törəmiş isim olub, mahiyyətcə bir şeyin və ya hadisənin əvvəlki vəziyyətindən fərqli bir vəziyyətə keçməsini, transformasiyasını, çevrilməsini ifadə edir. Bu, sadəcə görünüşdəki bir fərq deyil, həmçinin mahiyyətdə də baş verə bilən dərin dəyişiklikləri əhatə edir. Fiziki, kimyəvi, bioloji və ya sosial proseslər nəticəsində meydana çıxa bilər. Dəyişmə, həyatın özü kimi, davamlı və qaçılmaz bir prosesdir.
Təbiətdə dəyişmə: Maddənin saxlanması qanununa görə, təbiətdə maddə nə yaranır, nə də yox olur; ancaq fasiləsiz olaraq müxtəlif formalara çevrilir. Su buxarlanır, bulud əmələ gətirir, yağış şəklində yerə düşür, çaylara qarışır və yenidən dənizə axır. Bu, maddənin fasiləsiz dəyişməsinin sadə bir nümunəsidir. Atom və molekulların tərkibi, quruluşu və bir-biri ilə əlaqələri dəyişir, nəticədə yeni maddələr yaranır, köhnələr isə parçalanır. Bu dəyişikliklər bəzən sürətli və əhəmiyyətli, bəzən isə yavaş və qeyri-müəyyən ola bilər. Geoloji proseslər, iqlim dəyişiklikləri, bioloji təkamül – bütün bunlar təbiətdəki dəyişmələrin müxtəlif təzahürləridir.
İctimai həyatda dəyişmə: Dəyişmə yalnız təbiət hadisələrinə aid deyil. İctimai həyat da daimi dəyişmə prosesindədir. Siyasi sistemlər, iqtisadi quruluşlar, mədəniyyət və sosial münasibətlər – hamısı tarix boyu davamlı dəyişməyə məruz qalır. Bu dəyişmələr bəzən inqilabi, sürətli və kəskin, bəzən isə tədricən və yavaş olur. İnkişaf, tərəqqi, geriləmə – bütün bunlar ictimai həyatda baş verən dəyişmələrin nəticəsidir.
Dəyişmənin əhəmiyyəti: Dəyişmə həyatın ayrılmaz hissəsidir. O, həm təkamülə, həm də tərəqqiyə gətirib çıxarır. Dəyişməni başa düşmək, ona uyğunlaşmaq və onu idarə etmək insan həyatının və cəmiyyətin inkişafının əsas şərtlərindən biridir. Dəyişməyə qarşı müqavimət geriləməyə, əks halda isə tərəqqiyə gətirib çıxarır.