Dəstərxan (fars. دسترخوان - dəstər xvan) sözü farsca mənşəli olub, əslində "əl" (dəst) və "oxumaq, səsləndirmək" (xvan) mənalarını özündə birləşdirən iki sözün birləşməsidir. Ancaq zaman keçdikcə mənası dəyişərək süfrəni, yemək yeyilən yerə sərilən örtüyü və ümumiyyətlə yemək masasını ifadə etməyə başlamışdır. Belə ki, "xvan" sözü qədim fars dilində əsasən səs-küy, şənlik, ziyafət mənalarında işlənmişdir. Bu baxımdan dəstərxan yalnız yemək yeyilən yer deyil, həm də bir növ bayram süfrəsi, xoş söhbətlərin, dostluğun və ünsiyyətin simvoludur.
Lüğətlərdə sadəcə "süfrə" kimi izah olunmasına baxmayaraq, dəstərxan anlayışı daha geniş məna kəsb edir. O, sadəcə bir parça parça deyil, bir ailənin, qohumların, dostların bir araya gəldiyi, qonaqpərvərliyin, mehribanlığın və birgə yeməyin simvoludur. Dəstərxanın ətrafında toplanan insanlar arasında həm fiziki, həm də mənəvi qida paylaşılır, müxtəlif mövzularda söhbətlər aparılır, əlaqələr möhkəmlənir. Ona görə də dəstərxan, sadəcə bir əşya deyil, həm də bir mədəniyyət fenomenidir.
Misallar göstərir ki, dəstərxan sözü həm məcazi, həm də həqiqi mənada istifadə olunur. "Molla günorta vaxtı dəstərxanı açır ki, bir az çörək yesin" cümləsində dəstərxan, yemək yeyilən yer kimi istifadə olunur. Digər nümunədə isə, "Məmmədhəsən əmi övrətinin sözünə baxıb çəkildi dəstərxandan" ifadəsi, insanın yemək masasından uzaqlaşmasını, yeməkdən imtina etməsini bildirir. Bu isə sözün daha geniş məna çalarlarına işarədir.
Beləliklə, dəstərxan sadəcə bir söz deyil, zəngin mədəni və tarixi kontekstə malik bir anlayışdır ki, onun arxasında qədim ənənələr, adət-ənənələr və insanların birgə yaşayışının əsasını təşkil edən dəyərlər durur.