Dəstəbaz (fars. دستهباز - daste-baz) sözü fars dilindən gəlmiş olub, öz ətrafına tərəfdarlar toplayıb, onların köməyi ilə öz məqsədlərinə çatmağa çalışan şəxsi ifadə edir. Lüğətlərdə əks olunduğu kimi, bu söz əsasən mənfi kontekstdə işlənir.
Dəstəbazlıq, ədalətsizliyi, qanunsuzluğu və ya digər mənfi əməlləri gizlətmək, onlara qarşı müqaviməti zəiflətmək məqsədi ilə qurulmuş bir qrupun fəaliyyətini əks etdirir. Bu, sırf güc və say üstünlüyünə əsaslanan bir yanaşmadır; ədalət, haqq, məntiq və ya əsaslı arqumentlərə əl atmaq əvəzinə, kütlənin təzyiqi ilə istənilən nəticənin əldə olunmasına yönəlib.
Dəstəbaz şəxs, öz maraqlarını qorumaq üçün hər hansı bir vasitədən istifadə edə bilər: yalan danışmaq, şantaj etmək, təhdid etmək, yalançı ifşaatlar yaymaq və s. Onun əsas hədəfi qüvvə göstərmək və qarşı tərəfi öz iradəsinə tabe etməkdir. Bu səbəbdən də, dəstəbazlıq cəmiyyət üçün təhlükəli bir hadisə hesab olunur.
Tarix boyu dəstəbazların fəaliyyətinə bir çox nümunələr rast gəlmək olar. Siyasətdən tutmuş, gündəlik həyatın müxtəlif sahələrinə qədər, öz maraqlarını qüvvə ilə təmin etməyə çalışan şəxslər həmişə mövcud olmuşdur. Lakin, dəstəbazlıq heç vaxt ədalətli və ya qəbuledilməz bir davranış forması olmamışdır.
Beləliklə, "dəstəbaz" sözünün mənasını sadəcə "özünə tərəfdar olan adamlardan dəstə düzəldib fikrini, işini yeritməyə çalışan adam" kimi izah etmək qısadır. Bu sözün arxasında gizlənən mənfi motivlər, işlədilmə üsulları və cəmiyyətə olan təhlükəsini aydın şəkildə vurğulamaq daha əhatəli və düzgün bir təsvir verər.