Dəstəbaşılıq sözü, bir qrup insanın, bir dəstənin başında olmaq, ona rəhbərlik etmək, idarə etmək mənasını verir. Sadəcə "dəstə başında durmaq"dan daha geniş bir məzmun ehtiva edir. Bu, yalnız fiziki mövcudluqdan deyil, həm də liderlik qabiliyyəti, qərar vermək və digərlərini yönləndirmək bacarığı tələb edir.
Dəstəbaşılığın mahiyyətini anlamaq üçün "dəstə" anlayışını da nəzərə almaq lazımdır. Dəstə, ümumi bir məqsəd ətrafında bir araya gəlmiş, müəyyən bir struktur və ya iyerarxiyaya malik ola bilən və ya olmaya bilən bir qrupdur. Dəstənin təbiəti (məsələn, quldurlar dəstəsi, işçi dəstəsi, tələbə dəstəsi) dəstəbaşılığın xüsusiyyətlərini müəyyən edir. Hər bir dəstənin öz qaydaları, ənənələri və liderlik üslubu ola bilər.
Dəstəbaşılıq müxtəlif kontekstlərdə fərqli rollar və məsuliyyətlər demək ola bilər. Bir quldur dəstəsinin başçısı ilə bir tikinti dəstəsinin başçısının rolları tamamilə fərqlidir. Birincisi güc və qorxu üzərində qurulmuş, ikincisi isə təşkilatçılıq və əməkdaşlıq üzərində qurulmuş liderlik tələb edir. Hər iki halda da isə dəstəbaşılığın əsas elementləri - qərar vermək, təlimat vermək, qrupun hədəflərinə çatmaq üçün üzvləri bir araya gətirmək - dəyişməz olaraq qalır.
Maraqlı bir tərəfi də odur ki, dəstəbaşılıq həmişə formal bir vəzifə ilə əlaqəli deyil. Bəzən qeyri-rəsmi bir liderin təsiri dəstə üzvləri arasında dəstəbaşılıq rolunu oynaya bilər. Belə lider, formal olaraq vəzifəsi olmasa da, bacarığı, təcrübəsi və şəxsiyyəti ilə digərlərini təsir edir və qrupun istiqamətini müəyyən edir.