izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəstar (fars. دَستار) sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir termin olaraq əsasən əmmamə və ya çalma mənalarında işlənmişdir. Lakin sadəcə "əmməm və ya çalma" deməklə mənanın tam dərinliyini əks etdirmək mümkün deyil. Çünki dəstar sadə bir baş örtüyü deyildi; o, həm də sosial statusu, mənsubiyyəti və hətta bəzən dini mənsubiyyəti ifadə edən bir simvol idi.

Tarixən, dəstar müxtəlif formalarda, ölçülərdə və materiallardan hazırlanırdı. İpək, pambıq, yun kimi müxtəlif materiallarından toxunmuş, bəzən zərif naxışlarla bəzədilmiş dəstarlar var idi. Onların geyilmə üsulları da fərqli olub, başın ətrafına bükülmə, sarınma və ya daha mürəkkəb üsullarla bəzən başın üstündə müəyyən formalar yaradılması ilə müşayiət olunurdu. Bu formalar, dəstarın sahibi haqqında əlavə məlumatlar verə bilərdi.

Dəstarın əsasən şərq mədəniyyətlərində, xüsusilə də İran və onunla mədəni əlaqəsi olan ərazilərdə geniş yayılmış olduğunu qeyd etmək vacibdir. Azərbaycan ədəbiyyatında və tarixində də dəstara rast gəlmək mümkündür. O, bəzi əsərlərdə xarakterlərin sosial vəziyyətini, zənginliyini və ya dini mənsubiyyətini göstərmək üçün ədəbi vasitə kimi istifadə olunmuşdur.

Beləliklə, dəstarın sadəcə bir baş örtüyündən daha çox mədəni, sosial və hətta dini bir simvol olduğunu söyləmək olar. O, özünün tarixi və mədəni kontekstini bilmədən tam olaraq anlaşıla bilməyən zəngin bir semantik yük daşıyırdı. Bu gün köhnəlmiş olsa da, dəstarın tarixi və mədəni əhəmiyyəti unudulmamalıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz