Dərzlənmək (məch.) – Bu termin, əsasən kənd təsərrüfatı kontekstində istifadə olunan, biçilmiş taxıl və ya otun xüsusi bir şəkildə düzülüb bağlanması, yığışdırılması prosesini ifadə edir. Sadəcə “dərz halına salınmaq” deyilməsindən daha əhatəli bir məna daşıyır. Çünki dərz, sadəcə yığılmış bir yığın deyil, müəyyən bir texnika və metodla hazırlanmış, adətən daha rahat daşınması və saxlanması üçün müəyyən formada düzəldilmiş bir qrup bitki məhsuludur. Bu metodlar regiondan regiona, hətta kənddən kəndə fərqlənə bilər.
Dərzlənmə prosesi, əl ilə və ya müasir texnologiyalardan istifadə edilərək həyata keçirilə bilər. Əl ilə dərzlənmə, bitkilərin bir-birinə düzgün şəkildə düzülüb bağlanması ilə xarakterizə olunur ki, bu da həm məhsulun qorunması, həm də sonrakı emal proseslərini asanlaşdırır. Müasir texnologiyalar isə bu prosesi sürətləndirir və daha effektiv hala gətirir.
Dərzlənmənin mahiyyətini daha yaxşı anlamaq üçün, misal olaraq, biçilmiş buğdanın dərzlər halında yığılmasını göstərmək olar. Buğda sapları diqqətlə birləşdirilir, bağlanır və müəyyən bir hündürlükdə düzülərək daha sonra asanlıqla daşınması və anbara yığılması üçün hazırlanır. Beləliklə, dərzlənmək sadəcə fiziki bir hərəkət deyil, əkinçiliyin təcrübəsinin və məhsulun effektiv idarə olunmasının əyani nümunəsidir.
Tarixən, dərzlənmə prosesi kənd təsərrüfatı mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsi olub və əcdadlarımızın təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə etmək bacarığını göstərir. Bu sözün əhəmiyyəti, yalnız kənd təsərrüfatı ilə məşğul olanlar üçün deyil, həmçinin Azərbaycan mədəniyyətinin və tarixinin öyrənilməsində də öz əksini tapır.