Dərnəkçilik, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində yalnız bir qrupun və ya təbəqənin məhdud mənafeyini güdən fəaliyyət kimi tərif olunur. Lakin bu izah, dərnəkçiliyin mürəkkəb və çoxşaxəli təbiətini tam əks etdirmir. Daha dəqiq desək, dərnəkçilik, müəyyən bir məqsəd ətrafında birləşmiş qrupun, öz maraqlarını təmsil etmək və müdafiə etmək üçün həyata keçirdiyi fəaliyyətlər kompleksini əhatə edir.
Bu fəaliyyətlər müxtəlif formalar ala bilər: siyasi təbliğat, lobbizmin müxtəlif üsullarından istifadə, ictimai tədbirlərin təşkili, məlumat yayımı, və s. Dərnəkçiliyin mahiyyəti, yalnız öz üzvlərinin mənafeyini güdmək deyil, həm də bu mənafeləri daha geniş kontekstdə - ictimai, siyasi və ya iqtisadi - yerləşdirmək və onların reallaşması üçün təzyiq göstərməkdir. Bu baxımdan, dərnəkçilik müəyyən dərəcədə siyasi proseslərin təşkilində iştirak etmək deməkdir.
Tarix boyu dərnəkçilik müxtəlif formalarda mövcud olub. Bəzi hallarda sosial dəyişikliklərin mühərriki rolunu oynayıb, bəzi hallarda isə mövcud quruluşu qorumaq üçün istifadə olunub. Dərnəkçiliyin nəticələri də çox müxtəlif ola bilər: ictimai tərəqqi, sosial ədalətsizliyin artması, siyasi sabitliyin pozulması və ya möhkəmlənməsi. Ona görə də dərnəkçiliyi sadəcə "məhdud mənafeyə xidmət" kimi təsnif etmək qərəzli və qeyri-dəqiq olar.
Beləliklə, dərnəkçiliyi tam başa düşmək üçün onun tarixi kontekstini, məqsədlərini, tətbiq etdiyi üsulları və nəticələrini nəzərə almaq lazımdır. Sadəcə bir qrupun məhdud mənafeyini güdmək kimi qısaldılmış tərif, bu mürəkkəb sosial hadisənin zənginliyini tam əks etdirə bilməz.