Dərkedilməzlik anlayışı, bir hadisə, fikir, vəziyyət və ya məlumatın insan tərəfindən tam olaraq anlaşılmasının və ya qavranılmasının mümkün olmaması deməkdir. Bu, sadəcə olaraq "başa düşülməməzlik"dən daha geniş bir məfhumdur, çünki sadəcə başa düşülməmənin səbəbini də əhatə edir. Dərkedilməzlik müxtəlif səbəblərdən irəli gələ bilər: mürəkkəb və qarışıq informasiya, qeyri-kafi məlumat, qavrama qabiliyyətinin məhdudluğu, fərqli mədəniyyət fonu, texniki terminlərin istifadəsi və s.
Dərkedilməzliyin səviyyəsi də müxtəlif ola bilər. Bəzən kiçik bir aydınlaşdırma ilə aradan qaldırıla bilən kiçik bir anlaşılmazlıq yaşanarkən, bəzən isə mövzunun mahiyyətinin özü dərkedilməz ola bilər. Bu sonuncu halda, dərkedilməzlik daha çox fəlsəfi bir anlayışa çevrilir, məsələn, kainatın mənşəyi, şüurun təbiəti kimi mövzuların tam olaraq dərkedilməsi insanın qavrama imkanlarından kənar ola bilər.
Elmi araşdırmalarda da dərkedilməzlik anlayışı geniş istifadə olunur. Məsələn, bəzi fiziki hadisələrin (qara dəliklər, kvant mexanikası) tam olaraq anlaşıla bilməməsi və ya bəzi mürəkkəb sistemlərin (beyin, iqtisadiyyat) dəqiq modelləşdirilə bilməməsi elmi cəmiyyət üçün dərkedilməzlik nümunələri kimi qarşıya çıxır. Bu da elmi tədqiqatların davamlılığını və yeni kəşflərin əldə edilməsini təmin edən əsas amillərdən biridir.
Beləliklə, dərkedilməzlik, anlaşılmazlıqdan fərqli olaraq, daha geniş bir kontekstdə başa düşülməlidir və bunun müxtəlif səviyyələri, səbəbləri və təzahür formaları mövcuddur. Dərkedilməzlik həm də insanın qavrama qabiliyyətinin məhdudiyyətlərini və dünyanın mürəkkəbliyini vurğulayan bir anlayışdır.