Dərdlətmək felinin əsas mənası, bir kəsin ruh halını pozmaq, onu narahat etmək, kədərləndirmək, qayğıya salmaqdır. Sadəcə "dərdə salmaq" və ya "dərdləndirmək" ifadələri ilə izah etmək onun incəliklərini tam əks etdirmir. Çünki dərdlətmək, yalnız bir anlıq kədərlənmədən daha çox, daha dərin, davamlı bir narahatlıq və ya əzab hissinin yaranmasına səbəb olur.
Bu felin təsiri altında olan şəxs, yalnız kədərli deyil, həm də ümidsizliyə, tükənməyə, hətta çaresizliyə qapıla bilər. Dərdlətmək hərəkəti, söhbət, hadisə, xəbər və ya hər hansı bir vəziyyət vasitəsilə baş verə bilər. Məlumatın özü dərdlədici ola bilər, yaxud da bunun təqdim olunma tərzi və tonu dərdlətməyə səbəb ola bilər.
Məsələn, "Onun xəstəliyi ailəni dərdlətdi" cümləsində xəstəlik özü dərd mənbəyidir, ancan "Pis xəbəri ona sərt şəkildə çatdırdılar və onu dərdlətdilər" cümləsində isə xəbərin çatdırılma üsulu dərdlətməyə səbəb olur. Yəni, dərdlətmək həm obyektiv, həm də subyektiv amillərdən asılı ola bilər.
Maraqlı bir tərəfi də odur ki, dərdlətmək hər zaman mənfi bir hərəkət kimi qəbul olunmur. Bəzən, bir kəsin həqiqətlərlə üzləşməsini, özünü dəyişməsini və inkişaf etməsini təmin etmək üçün dərdlətməyə ehtiyac ola bilər. Bu baxımdan, dərdlətmək bəzən bir növ terapiya kimi də qəbul edilə bilər, amma bu, əlbəttə ki, çox incə bir xəttdir və dərdlətməyin səbəbi, intensivliyi və nəticəsi diqqətlə qiymətləndirilməlidir.