Dərdirilmək sözü "dərdirmək" felindən törəmiş məchul feldir. "Dərdirmək"in özündəki əsas məna, bir şeyin içərisinə, içliklərinə doğru, dərinə, hətta gizli yerlərinə qədər yaxşıca axtarmaq, qarışdırmaq, araşdırmaq və ya ətraflı şəkildə araşdırmaq, yoxlamaq deməkdir. Beləliklə, "dərdirilmək" isə bu əməlin məchul formasını ifadə edir; yəni bir şeyin dərinliyinə qədər, hərtərəfli şəkildə axtarılıb-araşdırıldığını, yoxlanıldığını bildirir.
Bu məna, sadəcə fiziki axtarışla məhdudlaşmır. "Dərdirilmək" metaforik mənada da işlənə bilər. Məsələn, bir məsələnin, bir hadisənin, və ya bir insanın həyatı ilə bağlı məlumatların dərdirilməsi onun ətraflı təhlilini, hər tərəfdən araşdırılmasını ifadə edir. Bir sənədin dərdirilməsi, onun hər bir sətrinin, hər bir detayının diqqətlə yoxlanılmasını, araşdırılmasını bildirir. Hətta bir insanın daxili aləminin, hisslərinin, düşüncələrinin dərdirilməsi də onun psixoloji durumunun dərinliyinə qədər araşdırılmasını ifadə edə bilər.
"Dərdirilmək" sözü gizli və ya çətin tapılacaq məlumatların aşkar edilməsi kontekstində də istifadə olunur. Məsələn, " cinayət hadisəsinin dərdirilməsi" ifadəsi, cinayətin ətraflı və hərtərəfli araşdırılmasını, sübutların diqqətlə toplanıb təhlil edilməsini göstərir. Bu sözün istifadəsi, prosesin dərinliyi və hərtərəfliliyini vurğulayır, sadəcə səthi bir yoxlamadan fərqli olduğunu ifadə edir.
Qısacası, "dərdirilmək" sözü, həm konkret, həm də məcazi mənada, bir şeyin dərin və hərtərəfli araşdırılmasını, yoxlanılmasını, ətraflı təhlilini bildirir. Bu sözün istifadə edildiyi kontekstdən asılı olaraq, mənası daha aydınlaşır və zənginləşir.