Dərdəst (fars. mənşəli) sözü, köhnə Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir termin olub, "tutmaq", "ələ keçirmək", "yaxalamaq" və "həbs etmək" mənalarını ifadə edir. Bu söz, sadəcə bir həbs etmə hərəkətini deyil, daha çox güc və qətiyyət tələb edən bir əməliyyatı ifadə edir. "Tutmaq" feli ilə müqayisədə "dərdəst etmək" daha qətiyyətli və nəticəyə yönəlmiş bir hərəkəti vurgular.
Sözün farsca kökləri dərinə gedib çıxır. Fars dilindəki əsas komponentlərin semantik təhlili, "dərd"in "problemin mənbəyi", "çətinlik" və ya "təhlükə" kimi interpretasiyalarına, "əst"in isə "tutmaq", "ələ keçirmək" mənalarını verdiyinə işarə edir. Beləliklə, "dərdəst etmək" ifadəsi "problemin mənbəyini, təhlükəni tutmaq" kimi də başa düşülə bilər. Bu, həbs edilən şəxsin cəmiyyət üçün təhlükə təşkil etdiyini və onun tutulmasının vacibliyini vurğulayır.
Müasir Azərbaycan dilində "dərdəst etmək" ifadəsi əsasən ədəbi əsərlərdə, tarixi kontekstlərdə və ya köhnə üslubda yazılmış mətnlərdə rast gəlinir. Lakin, sözün ifadə etdiyi qüvvətli və qətiyyətli məna, onun hələ də dil tarixinin və ədəbiyyatımızın bir parçası olaraq yaşamasına səbəb olur. "Caniləri dərdəst etdilər" cüməsi də bu qətiyyətli və nəticəyə yönəlmiş hərəkəti səciyyələndirir.
Ümumiyyətlə, "dərdəst etmək" sözü, sadə bir həbs hərəkətinin arxasında gizlənən mürəkkəb semantik çalarları və tarixi kontekstini özündə əks etdirən maraqlı və rəngarəng bir lüğət vahididir.